Post opisuje historię przedsiębiorcy z Australii, który przy wsparciu badaczy użył ChatGPT, AlphaFold i własnej szczepionki mRNA do leczenia raka u swojego psa. Według opisu guzy wyraźnie zmniejszyły się już kilka tygodni po pierwszym zastrzyku. To nie wygląda na gotową terapię kliniczną, ale na głośny przykład szybkiego, mocno spersonalizowanego wykorzystania narzędzi AI w biologii.
Wyciek wewnętrznych materiałów Anthropic ujawnił projekt modelu Claude Mythos, opisywanego jako najmocniejszy system firmy i „step change” względem poprzedników. Z przecieków wynika duży wzrost wyników w programowaniu, rozumowaniu akademickim i cyberbezpieczeństwie. Firma ma testować model ostrożnie, z ograniczonym dostępem, bo jego możliwości w obszarze cyber mogą zwiększać ryzyko nadużyć.
Anthropic pokazało funkcję „computer use” w Claude Code. Model może otwierać aplikacje, klikać po interfejsie i sam testować to, co zbudował, bez wychodzenia z terminala. Funkcja jest na razie w research preview dla planów Pro i Max. To kolejny krok od generowania kodu do wykonywania realnych działań na komputerze użytkownika.
Na nagraniu robot Figure 03 samodzielnie dochodzi na plan zdjęciowy, pokazując autonomiczne poruszanie się w praktyce. Opis wskazuje, że za ruchem stoi system Helix AI, który ma odpowiadać za chodzenie, utrzymanie równowagi i dostosowanie do otoczenia. Ten model jest przedstawiany jako trzecia generacja humanoida Figure, szykowana do zastosowań domowych i komercyjnych.
Badacze ze Stanfordu i MIT pokazali Meta-Harness, czyli system do automatycznej optymalizacji „harnessu” używanego przy zadaniach terminalowych. Z opisu grafiki wynika, że rozwiązanie konsekwentnie wyprzedza inne metody wyszukiwania i osiąga lepszy wynik w TerminalBench-2 niż Claude Code. To ciekawy kierunek: poprawa nie samego modelu, ale warstwy narzędzi wokół niego.
Qwen pokazał Qwen3.5-Omni, czyli model omnimodalny do rozumienia tekstu, obrazów, dźwięku i materiałów audio-wideo. Seria ma warianty Plus, Flash i Light, kontekst do 256k oraz obsługę ponad 10 godzin audio. Według opisu poprawiono też wielojęzyczność: rozpoznawanie mowy w 113 językach i dialektach oraz generowanie mowy w 36. Do posta dołączono też demo online i offline.
Insilico Medicine, firma rozwijająca leki z użyciem AI, zawarła umowę z Eli Lilly o wartości do 2,75 mld dolarów. Lilly dostaje wyłączną globalną licencję na rozwój i komercjalizację wybranych doustnych terapii odkrytych przez platformę Pharma.AI. Insilico ma otrzymać 115 mln dolarów z góry oraz kolejne płatności etapowe i tantiemy. To duży sygnał, że AI w odkrywaniu leków przyciąga poważne kontrakty.
Buyout Game to benchmark, w którym osiem modeli gra w wielorundową grę z głosowaniami, prywatnymi transferami, układami i finałowym wykupem. Celem jest zmierzenie długiego planowania, negocjacji i zachowania pod presją finansową. W poście podano, że pierwsze miejsca zajęły GPT-5.4 (high), GLM-5 i Opus 4.6 (high). To próba oceniania nie tylko wiedzy modelu, ale też taktyki i „czytania” innych graczy.
Micron ma rozwijać pionowo układaną pamięć GDDR inspirowaną HBM. Celem jest osiągnięcie kompromisu między ceną zwykłego GDDR a wydajnością drogiego HBM, szczególnie dla akceleratorów AI i zadań inferencyjnych. Według opisu testy procesu mają ruszyć w drugiej połowie 2026 roku, a pierwsze próbki czterowarstwowych układów mogą pojawić się już w 2027. To może być ważne dla tańszego lokalnego uruchamiania modeli.
Post opisuje zdalnie wykonaną neurochirurgię u pacjenta po udarze, przeprowadzoną z użyciem systemu telerobotycznego na dystansie 120 mil. Wpis podkreśla, że taki model może być ważnym etapem przejściowym przed większą autonomią robotów medycznych: najpierw zdalne sterowanie przez człowieka, potem stopniowo więcej automatyzacji i danych treningowych dla kolejnych systemów.
LongCat-TTS to dyfuzyjny model text-to-speech działający bezpośrednio w latentnej przestrzeni przebiegu audio, zamiast przez pośrednie reprezentacje typu mel-spektrogram. Autorzy twierdzą, że upraszcza to pipeline i ogranicza kumulację błędów. W poście podano też wyniki SOTA w zero-shot voice cloning na benchmarku Seed oraz udostępnienie kodu, wag modeli i integracji z ComfyUI.
Conntour rozwija wyszukiwarkę do monitoringu, która pozwala przeszukiwać nagrania i transmisje z kamer zwykłym językiem, np. po opisie osoby, auta czy czasu zdarzenia. Firma pozyskała 7 mln dolarów finansowania seed. Według opisu system działa na dużej skali, może być wdrażany lokalnie, generuje alerty w czasie rzeczywistym i ma mocno skracać ręczne przeglądanie materiału wideo.
Różnica w oprocentowaniu robi się wyraźna: duże banki jak Chase płacą ok. 0,01% na oszczędnościach, podczas gdy platformy krypto oferują ok. 3,5–5% za trzymanie USDC. Według opisu może to przesunąć kapitał ze zwykłych depozytów do stablecoinów. Problemem dla banków jest też to, że zakaz odsetek dla emitentów stablecoinów nie objął programów nagród prowadzonych przez giełdy.
Coinbase ma istotny interes w tym, jak prawo USA potraktuje przychody z rezerw USDC. Według posta chodzi o ok. 1,35 mld USD rocznie. Spór dotyczy tego, czy regulacje stablecoinów i zapisy CLARITY Act ograniczą możliwość zachowania zysków z aktywów wspierających stablecoina. Kluczowy ma być najbliższy etap prac w Senacie, bo niekorzystne brzmienie przepisów mogłoby wymusić dużą zmianę modelu rynku stablecoinów w USA.
Strategy, dawniej MicroStrategy, miało kupić w I kwartale 2026 co najmniej 75 tys. BTC, a szacunki sięgają 90 tys. BTC. Według posta firma posiada już 762 tys. BTC i chce dojść do 1 mln BTC jeszcze w 2026 roku. Mimo rynkowej przeceny wartość jej zasobów Bitcoina ma wynosić 51,46 mld USD przy 8,25 mld USD długu oraz 2,25 mld USD gotówki. To umacnia pozycję największego korporacyjnego skarbca BTC.
Projekt Digital Asset PARITY Act zakłada objęcie krypto zasadą wash sale, czyli zakazem natychmiastowego odkupu aktywa po sprzedaży ze stratą w celu ulgi podatkowej. Jednocześnie wprowadza wyjątek de minimis do 200 USD dla płatności federalnie regulowanymi stablecoinami powiązanymi z dolarem. Bitcoin i inne zmienne aktywa byłyby z tego wyłączone, co wyraźnie faworyzuje stablecoiny jako narzędzie płatnicze.
W regionie coraz szybciej rośnie użycie kart krypto, gdzie użytkownik praktycznie nie widzi, że płatność opiera się na stablecoinach. StraitsX podał wzrost wolumenu transakcji kartowych 40-krotnie i liczby wydanych kart 83-krotnie między Q4 2024 a Q4 2025. Partner RedotPay miał przetworzyć ponad 2,95 mld USD w 2025 roku. Firma rozwija też XSGD i XUSD na Solanie z myślą o mikropłatnościach i płatnościach transgranicznych.
Projekt Mined in America Act ma ograniczyć zależność USA od zagranicznego sprzętu do kopania BTC. Według opisu Stany Zjednoczone mają 38% globalnego hash rate, ale aż 97% sprzętu pochodzi z Chin. Ustawa przewiduje dobrowolny certyfikat „Mined in America”, wsparcie dla krajowych producentów energooszczędnego hardware’u oraz włączenie certyfikowanych projektów do istniejących programów energetycznych i rozwoju obszarów wiejskich.
Charles Hoskinson uruchomił Midnight, blockchain nastawiony na prywatność, który według opisu kosztował ok. 200 mln USD. Sieć ma działać obok ekosystemów takich jak Bitcoin i Ethereum, oferując bardziej prywatne i prostsze transakcje dla firm i użytkowników. Projekt wykorzystuje kryptografię zero-knowledge oraz dwa tokeny: NIGHT i DUST. Wczesne zastosowania obejmują finanse poufne, tożsamość i obieg danych w przedsiębiorstwach.
Swift rozwija MVP współdzielonego rejestru opartego na architekturze kompatybilnej z Ethereum Virtual Machine i Hyperledger Besu. System ma być nową warstwą infrastruktury dla aktywów cyfrowych, łącząc technologię blockchain z globalnym zasięgiem i standardami Swift. Sam Swift ma odpowiadać za orkiestrację procesów i walidację finansowania, a banki zachowają kontrolę nad kluczami, aktywami i rozliczeniem.
Fundacja związana z projektem World sprzedała pozagiełdowo ok. 239 mln tokenów WLD za 65 mln USD, po średniej cenie około 0,27 USD za sztukę. Środki mają finansować operacje, badania, produkcję orbów i rozwój ekosystemu. Jednocześnie WLD spadł do ok. 0,24 USD, czyli o 97% względem szczytu z marca 2024, a rynek zwraca uwagę na planowany duży unlock podaży w lipcu 2026.
Bitmine Immersion Technologies podało, że łączna liczba stakowanych ETH wzrosła do 3 142 643, wycenianych w opisie na ok. 6,3 mld USD przy kursie 2 005 USD za ETH. Cały portfel Ethereum firmy to 4 732 082 ETH, czyli około 3,92% podaży. Spółka deklaruje cel dojścia do 5% podaży ETH i pozycjonuje się jako największy korporacyjny skarbiec Ethereum.
Fully Homomorphic Encryption pozwala wykonywać obliczenia na danych, które cały czas pozostają zaszyfrowane. To ważne w kontekście zagrożeń ze strony komputerów kwantowych, bo klasyczne schematy jak RSA i ECC mogą być w przyszłości osłabione. Według opisu wiele wdrożeń FHE opiera się na kryptografii kratowej, uznawanej za odporną na znane ataki kwantowe. Technologia może mieć znaczenie dla blockchaina i wrażliwych danych finansowych.
CLARITY Act ma uporządkować podział kompetencji między SEC i CFTC dla rynku aktywów cyfrowych w USA. Projekt przeszedł przez Izbę w lipcu 2025, a w Senacie nadal trwają spory, zwłaszcza o stablecoiny, DeFi i granicę między „yield” a „rewards”. Według opisu kluczowy etap prac może przypaść na koniec kwietnia 2026. Branża liczy na jasne reguły, ale może to oznaczać słabsze warunki dla części modeli biznesowych.
Mia Heller z Wirginii opracowała system filtracji wody oparty na ferrofluidzie, czyli magnetycznej cieczy, która wiąże drobiny plastiku i ułatwia ich usunięcie. Według opisu projektu filtr eliminuje 95,5–96% mikroplastików z wody pitnej. To ważne, bo bardzo małe cząstki plastiku często przechodzą przez zwykłe filtry. Rozwiązanie powstało jako projekt szkolny, ale eksperci ocenili je jako wydajne i możliwe do ponownego użycia.
Testy Consumer Reports objęły 23 proszki i shake’i białkowe. Ponad dwie trzecie produktów przekroczyło bezpieczne dzienne limity narażenia na ołów. Najwyższe poziomy miały preparaty roślinne — średnio 9 razy wyższe niż produkty oparte na nabiale. Dwa wyroby zawierały tak dużo ołowiu, że eksperci odradzili ich używanie. Ołów może trafiać do surowców z gleby lub podczas produkcji, dlatego zalecenie jest proste: nie opierać podaży białka głównie na proszkach i częściej wybierać zwykłą żywność.
W Luizjanie, Arkansas, Ohio, Dakocie Południowej, Tennessee i Waszyngtonie przepisy nadal pozwalają lub nakazują wpis do rejestru po wyrokach z dawnych ustaw dotyczących HIV. Często chodzi o brak ujawnienia statusu przed seksem, a w części spraw nawet o czyny bez realnego ryzyka transmisji. Według danych Williams Institute dotyczy to ponad 4,4 tys. osób. Krytycy podkreślają, że przepisy nie uwzględniają współczesnej wiedzy, m.in. niewykrywalnej wiremii i profilaktyki PrEP.
Kampania Tips From Former Smokers, prowadzona przez CDC od 2012 r., opiera się na mocnych historiach byłych palaczy i należy do najskuteczniejszych akcji zdrowia publicznego w USA. Do 2018 r. powiązano ją z 16,4 mln prób rzucenia palenia i 1 mln trwałych sukcesów trwających co najmniej rok. Szacowano też 129 tys. unikniętych przedwczesnych zgonów, 804 tys. dodatkowych lat życia i 7,3 mld dolarów oszczędności w ochronie zdrowia. Do 2023 r. kampania zwiększyła liczbę połączeń na quitline o 2,1 mln.
Przegląd badań opublikowany w Carcinogenesis wskazuje, że e-papierosy z nikotyną są prawdopodobnie rakotwórcze dla ludzi, zwłaszcza w kontekście raka płuca i jamy ustnej. Autorzy zebrali dane z badań klinicznych, zwierzęcych i laboratoryjnych z lat 2017–2025 i opisują powtarzalne, przednowotworowe zmiany w tkankach. To nie daje jeszcze dokładnej wyceny ryzyka, bo brakuje długich obserwacji, ale wspiera ostrożne podejście regulacyjne. Dodatkowo łączenie wapowania i palenia może mocno zwiększać ryzyko raka płuca.
Wycofanie dotyczy produktów Gold Lion Aphrodisiac Chocolate Male Enhancement Sachet oraz ilum Sex Chocolate Male Sexual Enhancement Booster. W testach wykryto niezadeklarowane sildenafil i tadalafil, czyli substancje czynne z leków na zaburzenia erekcji. FDA ostrzega, że mogą one niebezpiecznie obniżać ciśnienie, szczególnie u osób przyjmujących azotany na choroby serca. Producent zgłosił brak działań niepożądanych, ale konsumenci mają przestać używać wyrobów i je zwrócić.
Według opisu sezon 2026 może być gorszy przez wcześniejszą i dłuższą aktywność kleszczy, co zwiększa ryzyko boreliozy, anaplazmozy i babeszjozy. Praktyczne zasady ochrony: trzymaj się wydeptanych ścieżek, noś długie jasne ubrania, nogawki wkładaj w skarpety, stosuj DEET lub odzież z permetryną i codziennie sprawdzaj skórę, także pachwiny oraz skórę głowy. Szybkie usunięcie kleszcza, najlepiej w ciągu 24–48 godzin, zmniejsza ryzyko zakażenia. W USA nadal nie ma dostępnej szczepionki przeciw boreliozie.
Badanie opisane przez Time sugeruje, że nawet krótkie epizody intensywnego wysiłku, takie jak szybki marsz, bieganie, wchodzenie po schodach czy trening oporowy, wiążą się z niższym ryzykiem przedwczesnej śmierci z powodu chorób serca, nowotworów i chorób układu oddechowego. Szybki marsz powiązano z 17% redukcją ryzyka, a większa różnorodność aktywności dawała do 19% dodatkowej korzyści względem jednego typu ćwiczeń. Analiza objęła ponad 100 tys. osób i 30 lat obserwacji.
Lekarze w Holandii zwracają uwagę na coraz częstszą otyłość u kobiet w ciąży, odwołując się do francuskiego badania o zagrożeniach dla matki i dziecka. Główny wniosek jest prosty: jeśli rośnie otyłość w populacji, będzie też więcej ciąż obciążonych powikłaniami. W materiale nie podano dokładnych liczb ani listy konkretnych komplikacji, ale ostrzeżenie dotyczy wyraźnego trendu zdrowotnego obserwowanego przez klinicystów.
Badanie w JAMA wskazuje, że narażenie na ołów to niedoceniany czynnik ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. W 2023 r. wiązano z nim 3,5 mln zgonów i 71,6 mln lat życia skorygowanych o niesprawność. Analiza ponad 42 tys. uczestników z USA pokazała, że wyższy poziom ołowiu w kościach, czyli wskaźnik długotrwałej ekspozycji, łączy się z większym ryzykiem zgonu sercowo-naczyniowego. Ołów może latami pozostawać w kościach, potem wracać do krwi, podnosić ciśnienie i uszkadzać naczynia przez stres oksydacyjny.
Analiza obejmująca 38 państw wskazuje, że pary pracujące zdalnie przynajmniej 1 dzień w tygodniu mają wyższą dzietność. Szacunek dla całego życia wyniósł średnio +0,32 dziecka na kobietę wobec osób bez pracy zdalnej, a w USA +0,45. Autorzy tłumaczą to łatwiejszym łączeniem pracy z opieką nad dziećmi i większą dostępnością elastycznych miejsc pracy. To obserwacja statystyczna, a nie dowód, że sama praca zdalna bezpośrednio zwiększa liczbę urodzeń.
Coraz więcej zamożnych starszych mężczyzn wyjeżdża m.in. do Meksyku po eksperymentalne terapie mające rzekomo spowolnić starzenie lub wydłużyć życie. Chodzi m.in. o procedury z obszaru terapii genowych i medycyny regeneracyjnej, oferowane poza standardową ścieżką badań klinicznych. Problem zdrowotny jest prosty: skuteczność takich metod jest słabo potwierdzona, a ryzyko i nadzór regulacyjny mogą być niewystarczające. To obszar, gdzie marketing wyprzedza twarde dane medyczne.
Dwa badania sugerują, że używanie ChatGPT jako „podpórki poznawczej” ułatwia start, ale pogarsza trwałe uczenie się. W próbie z 120 studentami osoby korzystające z ChatGPT uzyskały po 45 dniach 57,5% poprawnych odpowiedzi wobec 68,5% przy tradycyjnej nauce. W drugim badaniu 54 osoby pisały eseje śledzone EEG: użytkownicy ChatGPT mieli najsłabszą łączność mózgową i 83,3% z nich nie potrafiło zacytować własnego tekstu. To wyniki wstępne, ale wspierają tezę o „odciążaniu” kosztem głębokiego uczenia.
Analiza opisana w BMJ nie wykazała wzrostu ryzyka nagłej śmierci sercowej u młodszych, wcześniej zdrowych dorosłych po szczepieniu przeciw COVID-19. Zaszczepieni mieli nawet niższe ryzyko takiego zgonu: skorygowany iloraz szans 0,57, czyli o 43% mniej niż u niezaszczepionych. Wynik trzeba interpretować ostrożnie jako związek statystyczny, nie prosty dowód przyczynowy, ale jest spójny z danymi, że szczepienie ogranicza powikłania sercowo-naczyniowe po zakażeniu.
Badanie na szczurach pokazało, że przewlekła ekspozycja na glifosat w dawce 2,0 mg/kg masy ciała dziennie, czyli na poziomie uznawanym przez EPA za bezpieczny, po 10–16 tygodniach nasilała zachowania lękowe. Zwierzęta mniej eksplorowały otwarte przestrzenie, słabiej reagowały na nowe obiekty i częściej zastygały na neutralne dźwięki. Równocześnie wzrosła aktywność BNST, obszaru mózgu związanego z przewlekłym lakiem, a w jelitach spadła liczba Lactobacillus. To badanie zwierzęce, więc nie przesądza o skutkach u ludzi.
Zespół z ANU wykazał splątanie kwantowe dla atomów helu, a nie fotonów. W eksperymencie z trzema chmurami zimnych atomów zderzenia tworzyły pary skorelowane w stanach pędu, co potwierdzono testem nierówności Bella. To ważne, bo atomy mają masę i podlegają grawitacji, więc taki układ może pomóc badać, jak mechanika kwantowa łączy się z grawitacją. Odkrycie nie oznacza jeszcze praktycznej technologii, ale poszerza możliwości precyzyjnych testów fizyki fundamentalnej.
Analiza prawie 5 mln urodzeń z 33 krajów Afryki Subsaharyjskiej i z Indii wskazuje, że wysoka temperatura w 1. trymestrze w Afryce zwiększa ryzyko utraty ciąży, szczególnie płodów męskich. Efektem jest spadek odsetka chłopców wśród noworodków. Autorzy wiążą to z tzw. hipotezą większej wrażliwości płodów męskich. Najsilniej efekt dotyczył kobiet ze wsi, starszych, słabiej wykształconych i przy kolejnych ciążach. To ważny sygnał, że ocieplenie klimatu może wpływać także na zdrowie reprodukcyjne.
Naukowcy z CHMFL w Hefei zbudowali najsilniejszy na świecie magnes oporowy, który wytworzył stabilne pole 42,02 T. To więcej niż poprzedni rekord 41,4 T z USA i ponad 800 tys. razy więcej niż ziemskie pole magnetyczne. Wynik uzyskano dzięki dopracowaniu konstrukcji miedź-srebro; urządzenie pracuje przy mocy 32,3 MW. Tak silne, stabilne pola są potrzebne do badań nad nadprzewodnikami, materiałami kwantowymi i zjawiskami w fizyce materii skondensowanej.
13-letnie badanie w Szwajcarii wykazało, że mokradła tworzone przez bobry zmagazynowały 1 194 ton węgla, nawet 10 razy więcej niż nieprzekształcone odcinki cieków. Średnio dawało to 98,3 tony węgla rocznie, głównie dzięki zatrzymywaniu osadów, martwego drewna i węgla transportowanego pod powierzchnią. Autorzy szacują, że przy szerszym odtworzeniu takich siedlisk w odpowiednich dolinach rzecznych efekt mógłby kompensować 1,2–1,8% rocznych emisji Szwajcarii.
Badacze opisali pierwszy konkretny mechanizm, przez który PFDA, związek z grupy PFAS, może wywoływać wady twarzoczaszki. Substancja blokowała enzym CYP26A1 odpowiedzialny za rozkład nadmiaru kwasu retinowego i jednocześnie osłabiała ekspresję genów potrzebnych do produkcji tego enzymu. Ten „podwójny cios” zaburzał sygnalizację kluczową dla rozwoju zarodka, prowadząc m.in. do niedorozwoju oczu i nieprawidłowej budowy szczęki. Wynik może pomóc w lepszym przesiewie najbardziej niebezpiecznych PFAS.
Zespół z Manchesteru i Londynu przeanalizował pełne genomy prawie 11 tys. pacjentów NHS z 16 typami nowotworów. W 370 mln mutacji wyodrębniono 134 sygnatury uszkodzeń DNA, w tym 26 wcześniej nieznanych. Takie „odciski palców” wskazują, jakie procesy napędzały wzrost guza, np. tytoń, UV czy zaburzenia naprawy DNA. Autorzy szacują, że lepsze wykrywanie niedoboru rekombinacji homologicznej mogłoby objąć terapią celowaną ponad 8,7 tys. pacjentów z rakiem piersi lub jajnika w Wielkiej Brytanii.
Badanie University of Washington pokazało, że chatboty AI ustawione na bardziej liberalne lub konserwatywne odpowiedzi potrafiły zmieniać opinie użytkowników na mało znane tematy polityczne już po kilku rozmowach, średnio około pięciu. Uczestnicy przesuwali swoje stanowiska w stronę tonu modelu częściej niż przy wersji neutralnej. Słabiej podatne były osoby lepiej znające działanie AI. To sugeruje, że nawet przy pytaniach o fakty historyczne sposób odpowiedzi modelu może wpływać na postawy, nie tylko na wiedzę.
Analiza danych z lat 2010–2023 oszacowała, że w najgorszym roku epidemicznym denga obciążyła gospodarkę Portoryko kwotą nieco ponad 1 mld dolarów, czyli prawie 1% PKB wyspy. W 2010 r. odnotowano ponad 144 tys. przypadków. Do kosztów wliczono leczenie, dojazdy i posiłki związane z opieką oraz utraconą produktywność chorych i ich opiekunów. W typowym roku mediana kosztów wynosiła około 63 mln dolarów. Wyniki pokazują, że skutki ekonomiczne dengi wykraczają daleko poza sam system ochrony zdrowia.
Metaanaliza 64 badań obejmujących 61 gatunków wykazała, że zwierzęta są ważnymi „inżynierami krajobrazu”. Przez rycie, żerowanie i budowę schronień zwiększają transport osadów średnio o 136% w ekosystemach słodkowodnych i o 66% na lądzie. Efekt wynika m.in. ze zwiększenia porowatości gleby i zmiany składu drobnych frakcji. To ma znaczenie dla erozji, dynamiki rzek i długoterminowego modelowania krajobrazu, a autorzy podkreślają, że całkowity wpływ zwierząt jest pewnie nadal niedoszacowany.
Przegląd danych wskazuje, że ekspozycja dzieci i nastolatków na ekrany rosła przez ostatnie 30 lat, z wyraźnym skokiem po wybuchu pandemii. W maju 2020 rekreacyjny screen time u dzieci w wieku 12–13 lat sięgnął średnio 7,7 godz. dziennie. U dzieci 4–12 lat wzrósł z 4,4 do 6,6 godz. dziennie, a około 1 godzina nadmiaru utrzymała się także po zniesieniu restrykcji. Największy wzrost dotyczył rozrywki, co budzi obawy o sen, aktywność fizyczną, nastrój i rozwój.
Dane z 13 przelotów sondy Juno pozwoliły bardzo precyzyjnie wyznaczyć kształt Jowisza. Promień równikowy oszacowano na 71 488 km, polarny na 66 842 km, a średni na 69 886 km, z niepewnością tylko ±0,4 km. Planeta jest więc wyraźnie spłaszczona: równik jest o około 7% „szerszy” niż bieguny, głównie przez szybki obrót i silne wiatry strefowe. Dokładniejsze parametry pomogą lepiej modelować wnętrze Jowisza i porównywać go z gazowymi egzoplanetami.
Eksperymenty laboratoryjne pokazały, że podczas przejścia od stanu zamarzniętego do rozmarzniętego przepuszczalność zmarzliny rośnie 25–100 razy, szczególnie między -5°C a +1°C. To otwiera szybszą drogę ucieczki dla uwięzionych gazów cieplarnianych, głównie CO2 i metanu. Jest to istotne, bo zmarzlina zawiera około 1 700 mld ton węgla, czyli mniej więcej trzykrotność ilości obecnej dziś w atmosferze. Autorzy ostrzegają przed dodatnim sprzężeniem zwrotnym, które może przyspieszać ocieplenie klimatu.
Badanie na myszach pozbawionych czynnika transkrypcyjnego ATF5 wskazuje, że białko to pomaga utrzymać sprawność mitochondriów i mięśni wraz z wiekiem. U zwierząt bez ATF5 szybciej spadała masa mięśniowa i wydolność, a dodatkowo pogarszała się kontrola jakości mitochondriów i aktywność szlaków autofagii. To sugeruje, że ATF5 wspiera odpowiedź komórki na stres i usuwanie uszkodzonych elementów. Na razie to wynik przedkliniczny, ale może być ważny dla badań nad sarkopenią i starzeniem mięśni.
Hiszpania ma blokować przeloty amerykańskich samolotów wojskowych uczestniczących w operacji przeciw Iranowi, rozszerzając wcześniejsze ograniczenia dotyczące baz Rota i Morón. Madryt uzasadnia to sprzeciwem wobec „nielegalnej” i jednostronnej wojny, dopuszczając jedynie loty awaryjne. To ważny sygnał napięć wewnątrz NATO i UE: pokazuje, że część europejskich państw nie chce być logistycznym zapleczem eskalacji na Bliskim Wschodzie.
Donald Trump zagroził zniszczeniem irańskich elektrowni, pól naftowych, terminalu na wyspie Kharg, a nawet instalacji odsalania wody, jeśli Iran szybko nie otworzy cieśniny Ormuz i nie zgodzi się na układ. To podbija ryzyko kryzysu humanitarnego: w suchym regionie odsalanie jest kluczowe dla dostaw wody cywilom. Równolegle blokada Ormuzu i ataki na infrastrukturę już wywindowały ceny ropy powyżej 100 dolarów za baryłkę, co uderza także w Europę.
Marco Rubio powiedział, że po zakończeniu operacji przeciw Iranowi Waszyngton może na nowo ocenić relacje z NATO, bo część sojuszników odmówiła baz i wsparcia. Według niego amerykańska operacja ma potrwać tygodnie, nie miesiące, i koncentruje się na niszczeniu irańskich rakiet, dronów, marynarki i obrony powietrznej bez inwazji lądowej. Dla Europy to kolejny sygnał, że wojna z Iranem może przełożyć się na spór o wiarygodność i koszty sojuszu.
Irański atak rakietowo-dronowy na bazę Prince Sultan w Arabii Saudyjskiej ranił 12–15 amerykańskich żołnierzy; według części relacji 2–5 jest ciężej poszkodowanych. Uszkodzony miał zostać m.in. samolot wczesnego ostrzegania E-3 Sentry AWACS oraz maszyny tankujące, w tym KC-135. To jedna z poważniejszych strat USA w tej wojnie i dowód, że Iran nadal potrafi razić cele o wysokiej wartości poza własnym terytorium.
Biały Dom potwierdził, że Donald Trump rozważa zwrócenie się do państw arabskich o pomoc w finansowaniu amerykańskich działań wojskowych przeciw Iranowi. Formalnego wniosku jeszcze nie ma, ale administracja odwołuje się do precedensu z wojny w Zatoce, gdy część kosztów pokryły m.in. Arabia Saudyjska, Kuwejt i ZEA. To pokazuje, że konflikt może być dłuższy i droższy, a jego polityczne koszty będą rozkładane na regionalnych sojuszników USA.
USA wzmacniają siły w regionie tysiącami żołnierzy 82. Dywizji Powietrznodesantowej i Marines. Łączna obecność wojskowa ma przekraczać 57 tys. ludzi. Według opisu nie ogłoszono pełnoskalowej inwazji, ale rozmieszczane są również siły zdolne do ograniczonych operacji lądowych, np. rajdów na wybrane cele. To wyraźny sygnał dalszej eskalacji i przygotowania opcji wykraczających poza same naloty.
Administracja USA sygnalizuje zmianę akcentów: pełne odblokowanie cieśniny Ormuz nie ma być konieczne do zakończenia operacji wojskowej. Priorytetami mają być zniszczenie irańskiej marynarki, infrastruktury rakietowej, siatek zastępczych i programu nuklearnego. Jednocześnie Biały Dom mówi o horyzoncie 4–6 tygodni działań. Dla rynków i Europy to ważne, bo oznacza, że zakłócenia w handlu ropą mogą utrzymać się nawet przy politycznym domykaniu wojny.
Kuwejcki tankowiec Al-Salmi został trafiony prawdopodobnie irańskim dronem lub pociskiem na kotwicowisku portu w Dubaju. Statek był w pełni załadowany ropą; doszło do pożaru i uszkodzenia kadłuba. Cała 24-osobowa załoga przeżyła, ale Kuwejt ostrzega przed możliwym wyciekiem. Atak pokazuje, że wojna rozszerza się na żeglugę i infrastrukturę energetyczną Zatoki, co ma bezpośrednie znaczenie dla cen paliw w Europie.
Arabia Saudyjska, ZEA, Katar i inni partnerzy z Zatoki mają prywatnie przekonywać Donalda Trumpa, by nie kończył działań zbyt wcześnie. Obawiają się, że pozostawienie Iranu zdolnego do dalszych ataków zagrozi ich infrastrukturze, handlowi i modelowi gospodarczemu opartemu na stabilności regionu. To ważne, bo publicznie państwa te często mówią ostrożniej, a faktycznie skłaniają się ku dłuższej kampanii USA.
Francuskie służby zatrzymały pięć osób po udaremnionej próbie zamachu bombowego przed oddziałem Bank of America w Paryżu 28 marca. Minister spraw wewnętrznych Laurent Nunez mówi o „poważnych podejrzeniach” irańskiego tropu i podobieństwie do innych akcji zlecanych młodym wykonawcom za niewielkie kwoty; jeden z podejrzanych miał pisać o rekrutacji przez SMS za 600 euro. To sygnał, że konflikt z Iranem może przenosić się do Europy w formie pośrednich ataków.
Prezydent Meksyku Claudia Sheinbaum oświadczyła, że jej kraj ma suwerenne prawo dostarczać ropę na Kubę, mimo nacisków administracji Trumpa i groźby ceł wobec państw wspierających wyspę. W 2025 roku Meksyk dostarczał Kubie nawet 20 tys. baryłek dziennie, ale w 2026 eksport wstrzymano po amerykańskich groźbach. Spór łączy politykę sankcyjną USA z bezpieczeństwem energetycznym Kuby, gdzie nasilają się blackouty i braki paliwa.
Michael Rousseau zakończy kierowanie Air Canada do końca września 2026 roku. Decyzja zapadła po ostrej krytyce jego nagrania kondolencyjnego po śmiertelnej katastrofie samolotu Air Canada Jazz pod Nowym Jorkiem, opublikowanego wyłącznie po angielsku. W Kanadzie, zwłaszcza w Quebecu, sprawa stała się symbolem lekceważenia dwujęzyczności i standardów komunikacji kryzysowej przez największego przewoźnika kraju.
Kneset przyjął ustawę, która ma wprowadzić karę śmierci przez powieszenie jako domyślny wyrok dla Palestyńczyków z Zachodniego Brzegu skazanych w sądach wojskowych za zabójstwo Izraelczyków uznane za terror. Przepisy mają dotyczyć przyszłych spraw; wykonanie wyroku przewidziano w ciągu 90 dni. Krytycy, organizacje praw człowieka i ONZ wskazują na dyskryminacyjny charakter ustawy, bo dla obywateli Izraela sądy zachowują większą swobodę.
Oleg Deripaska zaproponował wydłużenie dnia pracy do 12 godzin, od 8:00 do 20:00, także w soboty, jako sposób na dostosowanie rosyjskiej gospodarki do kryzysu. Wpisuje się to w debatę o kosztach gospodarki wojennej i niedoborach zasobów. To sygnał, że część rosyjskich elit biznesowych widzi potrzebę dalszego zaciskania pasa, a nie szybkiego powrotu do normalności.
Australijski bank centralny zapowiedział zakaz doliczania opłat za płatność kartami debetowymi i kredytowymi, obejmujący eftpos, Mastercard i Visa. Zmiany mają wejść w życie w lipcu lub październiku 2026 roku i według założeń przynieść konsumentom ok. 1,2 mld dolarów oszczędności rocznie. Równolegle mają spaść opłaty interchange dla sprzedawców, co może być punktem odniesienia dla debat o kosztach płatności także w Europie.
Brak newsów na dziś w tej kategorii.