Wyborcy Trumpa wierzący w teorie spiskowe najczęściej usprawiedliwiali zamieszki 6 stycznia
Badanie cytowane przez PsyPost wykazało, że wyborcy Trumpa, którzy wierzyli w teorie spiskowe dotyczące fałszerstw wyborczych w 2020 roku, najczęściej uznawali zamieszki na Kapitolu z 6 stycznia 2021 za uzasadnioną formę protestu bądź protest, który 'poszedł za daleko'. Byli dużo mniej skłonni potępiać te wydarzenia jako próbę zamachu stanu. Analizy pokazały, że przekonania spiskowe wzmacniały sympatię wobec uczestników zamieszek i zaprzeczały osobistej roli Trumpa, niezależnie od ogólnej sympatii politycznej do niego. Badacze powiązali te postawy dodatkowo z białą niechęcią rasową i dezinformacją w internecie – sam Trump wielokrotnie zamieszczał w sieci (ponad 175 razy) fałszywe oskarżenia pod adresem FBI i grupy Antifa. Wskazuje to, jak propaganda oraz teorie spiskowe wpływają na postrzeganie politycznych wydarzeń.
psypost.org
Szybki przyrost masy po odstawieniu leków odchudzających, ale trwała utrata 25% masy
Naukowcy z University of Cambridge przeanalizowali 6 badań obejmujących ponad 3200 osób, które stosowały leki odchudzające typu GLP-1 (jak Ozempic i Wegovy). Po roku od odstawienia leczenia pacjenci odzyskiwali średnio 60% wcześniej utraconej masy ciała, jednak około 25% utraty utrzymywało się długoterminowo. Przyrost masy był gwałtowny, zwłaszcza po odstawieniu, co porównano do zdjęcia 'hamulca apetytu'. Ponad połowa użytkowników przerywała terapię w ciągu roku z powodu skutków ubocznych lub trudności w dostępie, lecz trajektorie masy były podobne pomiędzy lekami. Metaanalizy potwierdziły, że przyrost po zakończeniu leczenia jest zależny od leku – np. użytkownicy semaglutydu przybierali ~5 kg. Wyniki podkreślają konieczność długotrwałego leczenia i wsparcia po ustaniu terapii.
cam.ac.uk
Wzrost problemów psychicznych u osób używających marihuany – analiza dekady w Kanadzie
W oparciu o badania obejmujące 35 tys. osób w Kanadzie, naukowcy zaobserwowali, że używanie cannabis jest stale powiązane z wyższym ryzykiem wystąpienia lęków, depresji i myśli samobójczych. Te związki stały się znacznie silniejsze w latach 2012–2022, gdy liczba przypadków zaburzeń lękowych i depresji niemal się podwoiła. W 2022 roku osoby spożywające marihuanę ponad 2 razy w tygodniu zgłaszały 5-krotnie częściej poważne problemy psychiczne niż osoby nieużywające. Szczególnie silny wzrost dotyczył zaburzeń lękowych: ryzyko u częstych użytkowników wzrosło z 2,3 do 4,5 na przestrzeni dekady. U młodych osób odnotowano wzrost prób samobójczych o 44%. Wyniki nie wskazują na związek przyczynowy, ale podkreślają rosnący problem zdrowia psychicznego u użytkowników cannabis i konieczność łączenia leczenia uzależnień z wsparciem psychiatrycznym.
journals.sagepub.com
ADHD to nie jedna choroba – naukowcy wyróżnili trzy biologiczne biotypy
Badanie opublikowane w *JAMA Psychiatry* na bazie ponad 1150 dzieci z ADHD wykazało, że ADHD nie jest jednolitą jednostką chorobową. Dzięki analizie obrazów mózgu wyróżniono trzy biologiczne biotypy: pierwszy cechuje się rozległymi zmianami w sieciach mózgu i bardzo poważnymi oraz trwałymi objawami, drugi ma zmiany tylko w głębokich obszarach mózgu przy umiarkowanych objawach, a trzeci – minimalne różnice, zbliżone do obrazu osób bez ADHD. Każdy biotyp był powiązany z innymi czynnikami genetycznymi i neurochemicznymi (np. poziomy dopaminy, serotoniny) i wykazywał odmienne odpowiedzi na leki stymulujące. To dowód na konieczność indywidualizacji leczenia ADHD w zależności od podtypu biologicznego, a nie tylko objawów behawioralnych.
jamanetwork.com
Rodzaj spożywanych tłuszczów wpływa na odporność T-komórek
Badanie University of Queensland wykazało, że skład tłuszczów w diecie bezpośrednio wpływa na odporność komórek T, które są kluczowe dla zwalczania infekcji. Dieta o niskim stosunku kwasów tłuszczowych wielonienasyconych (PUFA) do jednonienasyconych (MUFA) sprawiała, że komórki T były bardziej odporne na śmierć indukowaną przez oksydację i silniejsze podczas odpowiedzi immunologicznej. Wyniki pokazują, że nie tylko ilość, ale i typ tłuszczów w diecie może mieć znaczący wpływ na skuteczność walki z chorobami.
news.uq.edu.au
U osób młodych z wysokim poziomem lęku społecznego obserwuje się nadaktywną korę wzrokową
Badanie z użyciem rezonansu magnetycznego (fMRI) na grupie 24 osób z podklinicznie wysokim lękiem społecznym i 26 zdrowych osób wykazało, że u osób z lękiem społecznym występuje wzmożona aktywność w lewym zakręcie potylicznym (ważnym ośrodku przetwarzania wzrokowego) oraz zmieniona łączność z obszarami regulującymi emocje. Towarzyszyła temu zmniejszona ilość istoty szarej w tym regionie. Zdaniem naukowców, może to wyjaśniać dlaczego osoby z lękiem społecznym są stale wyczulone na potencjalne zagrożenia społeczne, np. negatywne emocje na twarzach innych.
psypost.org
Evo 2: Otwartoźródłowy model AI genomowy – klasyfikuje geny, miejsca regulacji i projektuje syntetyczne genomy
Model Evo 2 to otwartoźródłowa AI genomowa z 40 miliardami parametrów, wytrenowana na ponad 9 bilionach nukleotydów danych z ponad 100 tys. gatunków. Posiada kontekst o długości 1 megabazy i specyficzną architekturę StripedHyena 2. Może wykrywać geny, sekwencje regulacyjne, miejsca cięcia (splice sites), mutacje wywołujące choroby (np. ponad 90% trafności dla wariantów BRCA1) oraz projektować syntetyczne genomy czy fagi bakteryjne. Model opracowany przez Arc Institute przy współpracy z NVIDIA jest w całości publikowany na GitHubie (kod, wagi, dane), co pozwala badaczom na predykcję chorób i rozwój syntetycznej biologii.
arstechnica.com
Badania na myszach: te same obwody mózgowe odpowiadają za troskę rodzicielską i zachowania pomocne
Naukowcy z UCLA wykazali, że u myszy obszar mózgu zwany medialną częścią podwzgórza (MPOA), odpowiedzialny za troskę o potomstwo, aktywuje się także podczas zachowań prosocjalnych wobec innych dorosłych. Myszy, które były lepsze w opiece nad własnymi młodymi, chętniej pocieszały zestresowanych dorosłych. Zablokowanie neuronów MPOA hamowało zachowania pomocne. Obwód ten łączy się z układem nagrody, co sprawia, że pomaganie jest postrzegane jako korzystne przez organizm. Badania sugerują, że mechanizmy rodzicielstwa mogły zostać ewolucyjnie wykorzystane do rozwoju zachowań prosocjalnych u dorosłych.
uclahealth.org
US-born latynoski 50–64 lat: największy wzrost ograniczeń funkcjonalnych w USA (2000–2018)
Analiza danych National Health Interview Survey za lata 2000–2018 wykazała, że w grupie USA-born latynoskich kobiet w wieku 50–64 lat ograniczenia w codziennych czynnościach (ADL) wzrosły o 129%. To najwyższy wzrost spośród badanych grup. Odsetek osób z problemami ADL zwiększył się z 3,69% do 7,69%, a trudności w czynnościach instrumentalnych (IADL) wzrosły o 64%. Wyniki pokazują pogłębiające się nierówności zdrowotne między grupami rasowymi/etnicznymi dla osób powyżej 50 roku życia.
journals.plos.org
Głębokie uczenie pomaga wyznaczać zielone tereny miejskie – Washington D.C.
Zespół z Northeastern University stworzył model głębokiego uczenia, który łączy zdjęcia satelitarne z Google Street View, by wyliczyć wskaźnik zieleni (Green View Index – GVI) dla całego miasta Washington D.C. GVI pokazuje proporcję widocznej zieleni z poziomu ulicy i pomaga miastom lepiej planować zielone trasy oraz rozkład terenów zielonych. Podejście uwzględnia różne skale – od widoku satelitarnego po widok z chodnika – i pozwala na bardziej zorientowane na ludzi analizy struktury zieleni miejskiej.
news.northeastern.edu
Inteligencja rojowa pomoże robotom podwodnym działać mimo słabej komunikacji
Inspirując się zachowaniami stad zwierząt, naukowcy projektują systemy inteligencji rojowej do koordynacji grup robotów podwodnych. Dzięki algorytmom takim jak Artificial Fish Swarm, roboty mogą samodzielnie organizować się, wymieniać sygnały i dostosowywać zadania nawet przy ograniczonej komunikacji pod wodą (np. przez akustyczne przesyłanie danych). Rozwiązania te mają zastosowanie w badaniach oceanu, wojsku i nawigacji w trudnym środowisku – np. w testach Scripps stosowano roboty zmieniające wyporność, aby podążać za skupiskami planktonu.
mdpi.com
Analiza struktur ujawnia białka bakteriofagów manipulujące sygnałami odpornościowymi bakterii
Badacze przeanalizowali bibliotekę plazmidów kodujących ponad 400 genów białek fagowych z sześciu fagów i przesiali je przez 39 szczepów *E. coli*, by wykryć ponad 100 par 'triggerów' fagowych aktywujących odporność antyfagową bakterii. Odkryto, m.in. że białka T7 gp17 oraz różne białka ogonowe aktywują nowy system PD-T2-1, a białko kapsydu λ gpE uruchamia system Avs8, który broni przed wieloma fagami z HK97. Wyniki mapują, jak bakterie rozpoznają infekcje fagowe i wykorzystywać mogą sygnały białek faga w swojej obronie.
science.org
