Depresja wiąże się z realnym pesymistycznym zniekształceniem ocen przyszłości
Badanie opublikowane w „Behaviour Research and Therapy” podważa teorię „depresyjnego realizmu”. Uczestnicy przewidywali przez 3 miesiące wystąpienie 40 typowych wydarzeń życiowych, a potem porównano prognozy z tym, co faktycznie się wydarzyło. Osoby z nasilonymi objawami depresji zaniżały szanse na pozytywne zdarzenia względem rzeczywistych wyników. Po dobrych doświadczeniach chwilowo korygowały oceny w górę, ale ten efekt szybko zanikał, podczas gdy negatywne oczekiwania utrwalały się.
psypost.org
Pył krzemionkowy może mieć próg, po którym wydolność płuc spada szybciej i nieodwracalnie
Badacze opisali punkt krytyczny skumulowanej ekspozycji zawodowej na pył krzemionkowy. Po przekroczeniu tego progu pogorszenie funkcji płuc przestaje być stopniowe i zaczyna przyspieszać, potencjalnie w sposób nieodwracalny. Chodzi m.in. o spadki FEV1 i FVC oraz rozwój zaburzeń restrykcyjnych nawet bez wyraźnych zmian w obrazowaniu. Wyniki wzmacniają argument za ostrzejszym ograniczaniem ekspozycji przez cały przebieg pracy zawodowej, zwłaszcza u osób palących.
link.springer.com
Prokrastynacja to głównie unikanie złych emocji, a nie tylko słabe planowanie
Nowe badania psychologiczne wskazują, że prokrastynacja częściej wynika z regulowania emocji niż z problemów z organizacją czasu. Odkładanie zadań daje krótką ulgę od lęku, stresu czy przygnębienia, ale później zwykle zwiększa poczucie winy i napięcie. Meta-analizy pokazują umiarkowany dodatni związek prokrastynacji z depresją, lękiem i stresem. W praktyce oznacza to, że skuteczniejsze może być ograniczanie awersji do zadania niż samo „lepsze planowanie dnia”.
psypost.org
Potwierdzono „ciemne punkty” poruszające się szybciej niż światło, bez łamania relatywistyki
Zespół z Technionu bezpośrednio zmierzył tzw. dark points, czyli wiry optyczne będące punktami zerowej intensywności w fali świetlnej. W układzie z polarytonami w heksagonalnym azotku boru poruszały się średnio z prędkością ok. 1,04 c. Nie przenoszą jednak energii ani informacji, więc nie naruszają szczególnej teorii względności. Pomiar wymagał rozdzielczości femtosekundowej i nanometrowej. Wynik potwierdza przewidywania z lat 70. i może pomóc w rozwoju mikroskopii oraz fotoniki.
eurekalert.org
Po odklejeniu łożyska dzieci mają 4,6 razy wyższe ryzyko zgonu sercowo-naczyniowego do 28. roku życia
Badanie prawie 3 mln porodów pojedynczych w New Jersey z lat 1993–2020 wykazało, że dzieci urodzone po przedwczesnym odklejeniu łożyska mają 4,6 raza wyższe ryzyko zgonu sercowo-naczyniowego do 28. roku życia. Ryzyko hospitalizacji z powodu chorób serca było niemal 3-krotnie wyższe, a z powodu udaru 2,4-krotnie. Analiza rodzeństw osłabiła obawy, że wynik wynika tylko z genetyki lub wspólnego środowiska. To badanie obserwacyjne, więc nie dowodzi przyczynowości, ale wskazuje na potrzebę długiego monitorowania takich dzieci.
ahajournals.org
Badanie o Tinderze: więcej seksu, bez wzrostu trwałych relacji, za to większe nierówności i więcej STD
Analiza opublikowana w „American Economic Journal: Applied Economics” wykorzystała sposób początkowego wejścia Tindera na kampusy USA, kierowanego m.in. do organizacji greckich, by oszacować efekt przyczynowy. Po starcie aplikacji aktywność seksualna wyraźnie wzrosła i efekt się utrzymał, ale nie przełożył się to na więcej długoterminowych związków ani lepszą jakość relacji. Wzrosły też nierówności wyników randkowych, szczególnie wśród mężczyzn, oraz częstość napaści seksualnych i chorób przenoszonych drogą płciową.
aeaweb.org
Mikrograwitacja nie spowalnia plemników, ale utrudnia im nawigację do komórki jajowej
Badanie z „Communications Biology” pokazało, że w warunkach mikrograwitacji plemniki ludzi, myszy i świń nie tracą ruchliwości, ale gorzej orientują się w przestrzeni. W symulacjach 3D i labiryntach przypominających drogi rodne mniej komórek docierało do celu; u ludzi częściowo pomagał progesteron. U myszy po 4 godzinach ekspozycji zapłodnienie spadło o 30%, a dłuższa ekspozycja pogarszała rozwój zarodków. Wyniki są istotne dla planowania długich misji kosmicznych i badań nad rozrodem poza Ziemią.
theguardian.com
Kleszcze mogą przeżyć na podłodze w domu nawet 1–3 tygodnie
Naukowcy z Ohio State University sprawdzili przeżywalność 90 kleszczy z każdego gatunku na płytkach, drewnie, winylu oraz dwóch typach wykładzin. Kleszcz Gulf Coast przeżywał średnio 18 dni, a na winylu do 25 dni. Kleszcz samotna gwiazda przeżywał średnio 11 dni, a na długim włosiu prawie 15 dni. To pierwsze dane pokazujące, że część kleszczy może utrzymywać się w typowych warunkach domowych przez wiele dni, co wzmacnia znaczenie kontroli ubrań, zwierząt i szybkiego prania po powrocie z zewnątrz.
news.osu.edu
„Virtue signaling” jako pokaz dominacji: najwyższy poziom u mężczyzn 18–35 lat
Badanie w „Political Psychology” objęło 8420 osób z Niemiec, Francji, Grecji i Węgier. Analizowano tzw. moral grandstanding, czyli publiczne demonstrowanie wyższości moralnej dla zysku statusowego. Najwyższe poziomy antagonistycznej formy tego zachowania odnotowano u mężczyzn w wieku 18–35 lat, niezależnie od popieranego ugrupowania. Autorzy interpretują to jako strategię rywalizacji o pozycję społeczną, a nie prosty efekt konkretnych poglądów politycznych.
onlinelibrary.wiley.com
Szczepienia przeciw grypie u dzieci wyraźnie zmniejszają liczbę wizyt na ostrym dyżurze
Nowa praca wskazuje, że szczepionki przeciw grypie ograniczają u dzieci wizyty na SOR i hospitalizacje związane z influenzą, zarówno u dzieci zdrowych, jak i z chorobami współistniejącymi. W opisie przywołano wcześniejsze sezony, w których skuteczność wobec hospitalizacji wynosiła ok. 40%, a wobec wizyt w ED/urgent care ok. 48%. To kolejny argument, że szczepienia zmniejszają nie tylko ryzyko zakażenia, ale też obciążenie opieki ratunkowej.
aeaweb.org
Immunoterapia z chemią w stadium III raka jelita grubego dMMR obniżyła ryzyko nawrotu lub zgonu o 50%
W badaniu fazy III dodanie immunoterapii do chemioterapii u chorych na raka jelita grubego w stadium III z defektem naprawy niedopasowań DNA (dMMR) zmniejszyło ryzyko nawrotu lub zgonu o połowę. Po 3 latach bez oznak choroby pozostawało 86% pacjentów. To ważne, bo chodzi o jasno zdefiniowaną podgrupę genetyczną, dla której wynik może zmienić standard leczenia. Mimo mocnych danych klinicznych dotyczy to tylko nowotworów o tym konkretnym profilu molekularnym.
nejm.org
Zdrowa dieta roślinna wiązała się z 40% niższym ryzykiem zespołu metabolicznego
W kohorcie 4287 Brazylijczyków obserwowanych średnio przez 3,6 roku zespół metaboliczny rozwinął się u 512 osób. Uczestnicy z najzdrowszym wzorcem diety roślinnej mieli o 40% niższe ryzyko, a wysoki wynik w Brazilian Healthy Eating Index-Revised wiązał się z 36% niższym ryzykiem. To sugeruje, że znaczenie ma nie tylko ograniczanie żywności wysoko przetworzonej, ale też jakość całego jadłospisu: warzyw, owoców, strączków, sodu, tłuszczów nasyconych i cukrów dodanych.
sciencedirect.com
Prototyp baterii kwantowej ładuje się w femtosekundach i szybciej przy większej skali
Zespół z CSIRO, University of Melbourne i RMIT zbudował proof of concept baterii kwantowej opartej na organicznej mikrownęce. Układ ładowano bezprzewodowo laserem, wykorzystując zjawiska kwantowe, takie jak superpozycja i splątanie. Najciekawszy wynik: ładowanie zachodzi w skali femtosekund i przy większym układzie może być szybsze, a nie wolniejsze. To na razie demonstracja laboratoryjna; energia utrzymuje się tylko przez nanosekundy, więc do praktycznych zastosowań droga jest jeszcze daleka.
theconversation.com
Nowe szacunki: koty wychodzące zabijają w Kanadzie medianowo 60 mln ptaków rocznie
Aktualizacja opublikowana w „Avian Conservation and Ecology” obniża wcześniejsze szacunki, ale skala problemu pozostaje duża. Autorzy wyliczyli medianę 60 mln ptaków rocznie zabijanych przez koty w Kanadzie, z szerokim przedziałem niepewności 19–197 mln. Poprawa wynika z lepszych danych o liczbie kotów domowych i bezdomnych oraz o odsetku zwierząt wypuszczanych na zewnątrz. Mimo niższych liczb niż w 2013 r., presja na dzikie ptaki nadal jest istotna, zwłaszcza dla gatunków gniazdujących na ziemi.
doi.org
Wszczepialne komórki wysp trzustkowych kontrolowały cukier bez zastrzyków z insuliny przez 90 dni
MIT opracował implant zamykający komórki wysp trzustkowych w osłonie chroniącej przed układem odpornościowym. Urządzenie ma własny generator tlenu zasilany bezprzewodowo przez skórę, co rozwiązuje problem niedotlenienia komórek. W badaniach na myszach i szczurach implant działał co najmniej 90 dni i utrzymywał prawidłowy poziom glukozy bez leków immunosupresyjnych. To wciąż etap przedkliniczny, ale technologia może ograniczyć potrzebę wielokrotnych iniekcji insuliny.
news.mit.edu
Rak piersi może przejmować system naprawy płuc i w ten sposób napędzać przerzuty
Badacze z CU Anschutz pokazali, że komórki raka piersi po dotarciu do płuc uszkadzają pęcherzyki płucne i uruchamiają przewlekłą odpowiedź naprawczą z udziałem komórek pęcherzykowych typu II. Zamiast gojenia powstaje stan zapalny i sygnały wspierające wzrost guza, tworząc błędne koło. Zjawisko potwierdzono w modelach mysich i próbkach od pacjentów. W badaniach przedklinicznych roflumilast, lek przeciwzapalny stosowany w POChP, spowalniał rozwój przerzutów w płucach.
news.cuanschutz.edu