ONZ ostrzega: świat ma 6–12 miesięcy, by uniknąć kryzysu cen żywności przez Ormuz
Agencja ONZ ostrzega, że utrzymane zakłócenia żeglugi w cieśninie Ormuz mogą w ciągu 6–12 miesięcy wywołać globalny skok cen żywności. Chodzi nie tylko o ropę i gaz, ale też o transport nawozów, od których zależą koszty produkcji rolnej. Najmocniej ucierpiałyby biedniejsze państwa importujące żywność. Dla Europy, w tym Polski, oznacza to ryzyko droższych nawozów, energii i presji inflacyjnej w rolnictwie oraz handlu spożywczym.
politico.eu
Zmasowany rosyjski atak na Kijów: rakiety i drony uderzyły w cele cywilne
Rosja przeprowadziła duży nocny atak rakietowy i dronowy na Kijów oraz inne regiony Ukrainy. Według lokalnych władz ucierpiały osiedla mieszkaniowe i infrastruktura cywilna, są zabici i ranni, wybuchły też pożary. Część zniszczeń miała powstać od odłamków po zestrzelonych pociskach. To kolejny sygnał eskalacji rosyjskiej kampanii powietrznej. Dla Europy oznacza to dalszą presję na wsparcie obrony powietrznej Ukrainy i utrzymanie pomocy wojskowej.
reuters.com
Francja zakazała wjazdu Ben-Gvirowi i chce sankcji UE
Francja zakazała wjazdu ministrowi bezpieczeństwa Izraela Itamarowi Ben-Gvirowi. Paryż uznał jego zachowanie wobec aktywistów z flotylli płynącej do Gazy za niedopuszczalne. Decyzja zapadła po publikacji nagrania, na którym minister szydzi z zatrzymanych, a część z nich później mówiła o przemocy fizycznej i seksualnej w izraelskim areszcie. Francuska dyplomacja zapowiada rozmowy z innymi państwami UE o możliwych sankcjach europejskich.
reuters.com
Kongo: po podpaleniu namiotu medycznego uciekło 18 podejrzanych o Ebolę
W Mongwalu we wschodniej części DR Konga po raz drugi w tydzień podpalono namiot leczenia Eboli prowadzony przez Lekarzy bez Granic. W chaosie uciekło 18 osób z podejrzeniem zakażenia szczepem Bundibugyo. W tle są gniew części mieszkańców na rygorystyczne zasady bezpiecznych pochówków i brak zaufania do służb. Władze mówią o dziesiątkach potwierdzonych zakażeń i kilku zgonach, a WHO ocenia ryzyko krajowe jako bardzo wysokie.
pbs.org
ZEA, Arabia Saudyjska i Katar naciskają, by USA nie wracały do wojny z Iranem
Zjednoczone Emiraty Arabskie dołączyły do Arabii Saudyjskiej i Kataru w prywatnych naciskach na Donalda Trumpa, by nie wznawiał ataków na Iran i dał pierwszeństwo negocjacjom. Państwa Zatoki obawiają się odwetu Teheranu, zagrożenia dla żeglugi i wstrząsu dla własnych gospodarek. Popierają mediację i chcą, by ewentualne porozumienie objęło program nuklearny, rakiety, drony, sieci proxy i bezpieczeństwo wokół Ormuzu.
straitstimes.com
Iran podważa deklaracje Trumpa o pełnym otwarciu cieśniny Ormuz
Irańska agencja Fars twierdzi, że zapowiedź Donalda Trumpa o „pełnym” otwarciu cieśniny Ormuz nie odpowiada projektowi ustaleń. Według tej wersji Teheran miałby zachować kontrolę nad zarządzaniem ruchem statków, trasami, harmonogramem i zgodami na przepływ. To oznaczałoby powrót ruchu handlowego, ale nie pełną swobodę żeglugi. Dla Europy kluczowe jest, że nawet częściowe ograniczenia mogą dalej podbijać koszty energii, frachtu i ubezpieczeń.
gulfnews.com
Zełenski odrzuca pomysł „stowarzyszonego” członkostwa Ukrainy w UE
Wołodymyr Zełenski sprzeciwił się propozycji, by Ukraina dostała w UE status pośredni: udział w spotkaniach, ale bez prawa głosu. Uznał taki model za niesprawiedliwy i politycznie pusty, bo kraj walczący z rosyjską agresją byłby w Unii „bez głosu”. Ukraiński prezydent apeluje o realną ścieżkę do pełnego członkostwa i równych praw. Dla Polski to ważne, bo rozszerzenie UE na wschód pozostaje jednym z kluczowych sporów strategicznych w Europie.
pravda.com.ua
Ukraina twierdzi, że po raz czwarty trafiła fregatę Admirał Essen
Według ukraińskich doniesień fregata Admirał Essen została trafiona w Noworosyjsku już po raz czwarty, tym razem w ramach szerszego ataku dronowego na rosyjskie cele morskie i energetyczne nad Morzem Czarnym. Okręt należy do jednostek zdolnych do odpalania pocisków manewrujących Kalibr. Kijów twierdzi, że uszkodzenia ograniczają jego zdolności bojowe, ale Rosja nie potwierdziła publicznie skali strat.
united24media.com
Ukraina: trafiliśmy rosyjski terminal naftowy Szeskharis w Noworosyjsku
Ukraińska armia podała, że uderzyła w terminal naftowy Szeskharis i pobliski magazyn Gruszowa w Noworosyjsku nad Morzem Czarnym, wywołując pożar. Kijów twierdzi też, że uszkodzony został tankowiec Chrysalis. Celem takich ataków jest ograniczenie rosyjskich przychodów z eksportu ropy i paliw, które finansują wojnę. Reuters zaznacza, że nie potwierdził niezależnie tych informacji.
reuters.com
Szwecja popiera wyraźną ścieżkę Ukrainy do NATO
Szwedzki minister obrony Pål Jonson poparł nadanie Ukrainie jasnej drogi do członkostwa w NATO. Argumentuje, że ukraińska armia, sprawdzona w wojnie i szybko rozbudowująca przemysł obronny, wzmocniłaby cały sojusz. Podkreślił też zasadę, że żadne państwo nie powinno mieć prawa weta wobec wyboru sojuszy przez inne kraje. To ważny sygnał z państwa nordyckiego, które samo niedawno weszło do NATO.
politico.eu
Starcia na lotnisku w Bilbao po powrocie aktywistów flotylli do Gazy
Na lotnisku w Bilbao doszło do starć policji z aktywistami Global Sumud i ich zwolennikami po powrocie z zatrzymania w Izraelu. Na nagraniach widać użycie pałek i siłowe obezwładnianie; podano, że zatrzymano cztery osoby po odmowie odblokowania przejścia. Część baskijskich i hiszpańskich polityków lewicy uznała działania policji za nieproporcjonalne, a izraelska dyplomacja przedstawia aktywistów jako prowokatorów.
ynetnews.com
Media: USA i Iran są blisko 60-dniowego przedłużenia rozejmu i ram rozmów nuklearnych
Według doniesień mediatorzy są blisko porozumienia, które wydłuży rozejm USA–Iran o 60 dni i stworzy ramy pod dalsze rozmowy o programie nuklearnym. Projekt ma obejmować stopniowe odblokowanie żeglugi przez Ormuz, kwestie irańskich zapasów wzbogaconego uranu, częściowe luzowanie sankcji i odmrażanie części aktywów Iranu za granicą. To sygnał, że obie strony szukają deeskalacji mimo utrzymujących się napięć.
cnbc.com
Wielka Brytania: prawie milion młodych poza pracą i edukacją, raport ostrzega przed kosztami
Alan Milburn ostrzega, że brytyjska gospodarka może ponieść duże straty, jeśli nie dostosuje się do pokolenia 16–24-latków wychowanych ze smartfonem. Chodzi o niemal 1 mln osób z grupy NEET, czyli poza pracą, edukacją i szkoleniem. Raport wiąże problem z pogorszeniem zdrowia psychicznego, lękiem, depresją i trudnościami z koncentracją oraz snem. Proponuje reformy rynku pracy i wsparcie, by wypełnić braki kadrowe.
news.sky.com
AfD chce „napisać historię” w Saksonii-Anhalt i może przejąć pierwszy land
AfD prowadzi w sondażach przed wrześniowymi wyborami w Saksonii-Anhalt i może utworzyć pierwszy w Niemczech rząd kierowany przez tę partię. Kandydat Ulrich Siegmund zapowiada twardą politykę migracyjną, szerokie detencje przed deportacją oraz cofanie części programów dotyczących różnorodności, praw osób LGBT i edukacji antyrasistowskiej. Lokalny oddział partii jest klasyfikowany przez kontrwywiad jako prawicowo ekstremistyczny.
dw.com
Kanada odrzuca część uchodźców na granicy, a ci trafiają do aresztów ICE w USA
Według relacji prawników i organizacji część osób ubiegających się o azyl, którym Kanada odmawia wjazdu na granicy z USA z powodów proceduralnych, jest następnie przekazywana w ręce amerykańskiego ICE i trafia do detencji. Spór dotyczy stosowania wyjątków od umowy Safe Third Country Agreement. Krytycy twierdzą, że kanadyjskie służby interpretują przepisy zbyt sztywno, narażając ludzi na zatrzymanie po stronie USA.
theguardian.com
Iran: blackout internetu trwa już 13. tydzień
W Iranie trwa ogólnokrajowe ograniczenie internetu, które weszło w 13. tydzień. Łączność międzynarodowa pozostaje w dużej mierze odcięta, a mieszkańcy są zmuszeni korzystać z usług krajowych, VPN-ów lub specjalnych kanałów dostępu. Ograniczenia są wiązane z próbą kontroli informacji i reakcji władz na niepokoje. Skutki gospodarcze są poważne: cierpi handel online, praca zdalna i działalność firm technologicznych.
caliber.az