Psylocybina a zaawansowany Alzheimer: pojedynczy przypadek krótkiej poprawy mowy i kontroli pęcherza
Opisano przypadek 80-letniej kobiety z zaawansowaną chorobą Alzheimera, która po przyjęciu ok. 5 g grzybów z psylocybiną na kilka godzin do dni odzyskała częściowo mowę, lepszy nastrój i kontrolę nad pęcherzem. To tylko pojedynczy, niekontrolowany opis przypadku, więc nie dowodzi skuteczności ani „odwrócenia” choroby. Autorzy wskazują raczej na potrzebę badań klinicznych nad wpływem psylocybiny na objawy otępienia i neuroplastyczność.
psychedelics.co.uk
W jelitach Ötziego przez 5300 lat przetrwały drożdże. Naukowcy użyli jednego szczepu do chleba na zakwasie
Badacze znaleźli zimnolubne drożdże w jelitach, skórze i wodzie z topniejących tkanek Ötziego, mumii liczącej ok. 5300 lat. Analizy genetyczne wskazują, że mikroby skolonizowały ciało krótko po śmierci i przetrwały tysiące lat w lodowym środowisku. Zespół wyizolował kilka szczepów zdolnych do życia poniżej 0°C; jeden wykorzystano do wypieku chleba na zakwasie. To pokazuje, że mumia może być aktywnym „interfejsem biologicznym” łączącym dawne i współczesne mikroorganizmy.
uk.news.yahoo.com
Badacze wzywają do przeglądu długiego stosowania antydepresantów: korzyści bywają ograniczone, ryzyka rosną
Zespół z University of Adelaide i współpracownicy argumentują, że antydepresanty są często stosowane znacznie dłużej, niż badano to w próbach klinicznych. Według przeglądu u części pacjentów długotrwałe użycie daje ograniczone dodatkowe korzyści, a wiąże się z działaniami niepożądanymi, m.in. zaburzeniami seksualnymi, stępieniem emocji, problemami poznawczymi i przyrostem masy ciała. Autorzy postulują regularny przegląd leczenia, lepsze informowanie o ryzyku i wsparcie w bezpiecznym odstawianiu.
adelaide.edu.au
Modele GPT, Claude i Gemini słabo wypadają w teście Stroopa przy dłuższych sekwencjach
Badanie sprawdziło duże modele językowe w klasycznym teście Stroopa, który mierzy zdolność hamowania automatycznej odpowiedzi. Przy krótkich listach wyniki były dobre, ale przy dłuższych gwałtownie spadały: np. GPT-4o z 91% trafności dla 5 słów do 15% dla 40 słów, a Claude 3.5 Sonnet do 24% przy 40 słowach. Autorzy sugerują, że transformery nie mają odpowiednika ludzkiej kontroli wykonawczej, potrzebnej do utrzymania poprawnej odpowiedzi w dłuższych zadaniach.
academic.oup.com
Polityka wpływa na randkowanie w USA: Demokraci głównie unikają drugiej strony, Republikanie też wolą „swoich”
Badanie pokazuje, że afiliacja partyjna realnie wpływa na dobór partnera w USA. Demokraci są przede wszystkim niechętni randkowaniu z sympatykami przeciwnej partii, ale nie wykazują równie silnej pozytywnej preferencji wobec własnej grupy. Republikanie łączą oba wzorce: częściej wolą partnerów republikańskich i jednocześnie unikają demokratów. To kolejny sygnał, że polaryzacja polityczna przenosi się z debaty publicznej do życia prywatnego.
uni-koeln.de
Mężczyźni częściej widzą w przyjaźniach damsko-męskich szansę romantyczną i próbują to sygnalizować
Badanie opisane w artykule wskazuje, że heteroseksualni mężczyźni częściej niż kobiety traktują przyjaźnie z osobą przeciwnej płci jako potencjalną relację romantyczną lub seksualną. W danych częściej zgłaszali poczucie bycia „friend-zoned” i częściej podejmowali zachowania zalotne, np. płacenie większej części wspólnego rachunku podczas wyjść. Autorzy interpretują to w kategoriach różnych strategii doboru partnera, ale takie ujęcie wymaga ostrożności, bo dotyczy konkretnego modelu psychologicznego.
psychologytoday.com
Semaglutyd spowolnił „wiek biologiczny” w 32-tygodniowym badaniu u osób z HIV
W randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu kontrolowanym placebo semaglutyd podawano dorosłym z HIV i lipohipertrofią. Po 32 tygodniach grupa leczona miała korzystniejsze wyniki w kilku epigenetycznych „zegarach” starzenia opartych na metylacji DNA, zwłaszcza tych związanych ze stanem zapalnym oraz zdrowiem mózgu, serca, nerek, wątroby i metabolizmu. To pierwsze kliniczne dane sugerujące, że agonista GLP-1 może wpływać na biomarkery starzenia, ale nie oznacza jeszcze potwierdzonego wydłużenia życia.
today.ucsd.edu
Nowy model poprawia dane satelity SWOT o 60%, bo „chaotyczne” fale pływowe pod wodą da się przewidywać
Naukowcy opracowali globalny model fal wewnętrznych pływowych, czyli podwodnych fal zaburzających pomiary wysokości oceanu. Po odjęciu od danych NASA SWOT zarówno przewidywalnej, jak i wcześniej traktowanej jako losowa części sygnału, dokładność obserwacji drobnoskalowej cyrkulacji oceanicznej wzrosła o ok. 60% względem najlepszej wcześniejszej korekty. To ważne dla badania mieszania wód, transportu energii i procesów klimatycznych.
science.org
Psychopatia i makiawelizm wyglądają podobnie w testach, ale różnią się w codziennym zachowaniu
Nowe badanie sugeruje, że psychopatia i makiawelizm są bardzo podobne w standardowych kwestionariuszach cech osobowości, co podważa ich wyraźne rozróżnianie na poziomie „papierowych” testów. Gdy jednak badacze śledzili bieżące stany psychiczne i zachowania uczestników w życiu codziennym, pojawiły się wyraźne różnice między tymi stylami funkcjonowania. To wskazuje, że ważne może być nie tylko to, jakie cechy ktoś deklaruje, ale jak reaguje w konkretnych sytuacjach.
psypost.org
Fasola wykrywa ślinę gąsienic i chemicznie „wzywa” osy pasożytnicze do ataku
Badanie pokazuje, że rośliny fasoli rozpoznają fragment peptydu ze śliny gąsienic dzięki konkretnemu receptorowi odpornościowemu. Po wykryciu sygnału uruchamiają obronę i emitują mieszankę lotnych związków, które przyciągają osy pasożytnicze atakujące roślinożercę. Rośliny pozbawione tego receptora nie wydzielały właściwego sygnału i gorzej rekrutowały osy. To rzadki przykład połączenia jednego mechanizmu molekularnego z pełną, trójpoziomową interakcją ekologiczną: roślina–szkodnik–drapieżnik.
arstechnica.com
„Ciemny brązowy węgiel” z pożarów może ogrzewać klimat niemal tak mocno jak sadza
Badanie w Nature Geoscience wskazuje, że tzw. dark brown carbon z pożarów lasów silnie pochłania światło widzialne i może być dużo ważniejszym czynnikiem ocieplającym, niż sądzono. Autorzy szacują jego bezpośredni efekt radiacyjny globalnie na ok. +0,10 W/m², a górne oszacowanie przekracza wpływ czarnego węgla. Szczególnie istotne jest osiadanie tych cząstek na śniegu i lodzie, bo przyciemniają powierzchnię, zmniejszają albedo i przyspieszają topnienie, zwłaszcza w Arktyce.
nature.com
Nie tylko mleczko pszczele: wosk komórki królowej też wpływa na rozwój pszczelej matki
Nowe wyniki sugerują, że o rozwoju larwy w królową decyduje nie tylko dieta, ale też sama komórka królowej. Badacze pokazali, że składniki wyspecjalizowanego wosku otaczającego larwę wpływają na jej ścieżki rozwojowe. To podważa uproszczony pogląd, że wystarczy samo mleczko pszczele, i wskazuje, że znaczenie ma także chemia oraz architektura ula.
sciencenews.org
Susza ogranicza pobieranie żelaza przez ryż, pomidory i canolę, co może obniżać wartość odżywczą plonów
Badacze z University of Calgary pokazali, że podczas suszy rośliny aktywnie zmniejszają pobieranie żelaza, hamując odporność korzeni i mechanizmy transportu tego pierwiastka. Zjawisko zaobserwowano m.in. u ryżu, pomidorów i canoli. To ważne nie tylko dla plonów, ale też jakości żywieniowej: mniej żelaza w jadalnych częściach roślin może pogłębiać problemy żywieniowe w regionach dotkniętych suszą.
ucalgary.ca
Analiza Harvardu: na każde 100 zaszczepionych dzieci w wieku 2–5 lat przypada 9–14 mniej przypadków grypy
Naukowcy z Harvard Medical School przeanalizowali duże zbiory danych ubezpieczeniowych i wykorzystali quasi-losowe porównanie oparte na miesiącu urodzenia dzieci. Oszacowali, że w sezonie grypowym szczepienie 100 dzieci w wieku 2–5 lat zapobiega 9–14 przypadkom grypy w tej grupie. Po przeliczeniu na skalę kraju daje to setki tysięcy do około miliona unikniętych zachorowań rocznie w USA.
hms.harvard.edu
Sztuczna „komórka serca” z przewodzącego plastiku odtwarza sygnały elektryczne kardiomiocytów
Naukowcy zbudowali organiczny sztuczny kardiomiocyt, czyli układ z przewodzącego plastiku, który naśladuje potencjały czynnościowe komórek mięśnia sercowego. Urządzenie odtwarza kształt, czas trwania i dynamikę sygnałów zależnych od jonów, dzięki czemu może służyć jako sprzętowy model do badań pracy serca. W dalszej perspektywie podobne technologie mogą pomóc w tworzeniu bardziej naturalnych rozruszników, implantów i czujników reagujących na zaburzenia rytmu.
nature.com