2026-09-02
0:00 / 0:00

Anthropic wprowadziło Claude Fable 5.1 i Claude Mythos 5.1

Anthropic wprowadziło Claude Fable 5.1 i Claude Mythos 5.1, czyli ten sam model z różnymi poziomami zabezpieczeń. Fable jest ogólnodostępny, a Mythos trafia tylko do zaufanych programów dostępu, między innymi do pracy nad cyberbezpieczeństwem i biologią. Firma deklaruje około 25% niższy koszt typowych zadań i do 45% niższy koszt pracy agentowej dzięki tańszemu odczytowi pamięci podręcznej; dokumentacja podaje okno kontekstu 1 mln tokenów, maksymalnie 128 tys. tokenów wyjścia oraz cenę 10 USD za 1 mln tokenów wejściowych i 50 USD za 1 mln tokenów wyjściowych.

anthropic.com · platform.claude.com

OpenAI uznało Astrę za pierwszy model o krytycznych zdolnościach cyber

OpenAI poinformowało, że nadchodząca Astra jako pierwszy jego model przekroczyła próg „Critical” w Preparedness Framework dla cyberbezpieczeństwa. Według firmy potrafi znajdować nieznane luki i wykorzystywać je bez prowadzenia krok po kroku; TechCrunch podał też wynik 100% w ExploitBench oraz deklarację znalezienia i wykorzystania 2 luk typu zero-day w zmodyfikowanej wersji testu. Wyniki pochodzą od OpenAI i nie mają jeszcze niezależnego potwierdzenia, a najbardziej zaawansowane funkcje cyber mają być dostępne tylko dla wybranych organizacji z koalicji Daybreak, z dodatkowymi ograniczeniami i monitorowaniem.

cnbc.com · techcrunch.com

World Labs pokazało Atlas, model świata dla inteligencji przestrzennej

World Labs zaprezentowało Atlas, multimodalny model świata działający na tekście, obrazach, wideo i danych 3D. Firma twierdzi, że z 1 lub kilku obrazów model potrafi odtwarzać sceny, generować nowe ujęcia z dowolnego kąta i tworzyć punkty 3D oraz splaty Gaussa, a także z 3–5 zwykłych kamer budować ujęcia z zamrożeniem czasu. Atlas ma generować do 1 min wideo w rozdzielczości 1440p i wspierać symulacje Real-to-Sim dla robotyki, w których odtwarza obraz oraz głębię z kamer robota; obecnie firma przyjmuje zgłoszenia do wczesnego dostępu.

worldlabs.ai

Alibaba udostępniło Qwen3.8-Max-0902 z 2,4 bln parametrów

Alibaba Qwen ogłosiło aktualizację Qwen3.8-Max-0902, modelu po dodatkowym treningu na zadaniach Coding i Cowork. Oficjalny wpis podaje 2,4 bln parametrów, kontekst 1 mln tokenów oraz dostęp przez API QwenCloud; ceny wynoszą 2 USD za 1 mln tokenów wejściowych i 6 USD za 1 mln tokenów wyjściowych. Firma zapowiada lepszą pracę w złożonych zadaniach biznesowych, badaniach naukowych i długich przepływach pracy, ale w ogłoszeniu nie informuje o udostępnieniu wag ani niezależnych wynikach testów.

x.com

Claude Fable 5.1 odczytał 373-letni szyfr Urquharta

Vals AI twierdzi, że Claude Fable 5.1 rozwiązał pochodzący z 1653 r. Cyphral Distich, szyfr złożony z 2 wierszy po 32 liczby, którego rozwiązania szukano od stuleci. Według opisu model doszedł do reguły w 44 min, zużywając 176 tys. tokenów, i odczytał modlitwę za Karola II, używając indeksów słów w 32 poprzedzających częściach książki. Autor twierdzi też, że model odczytał większy szyfr zawierający 285 liczb, ale 9 liter pozostaje niepewnych, więc jest to relacja z eksperymentu Vals AI, a nie niezależnie potwierdzone rozwiązanie.

vals.ai

Społeczność r/singularity podważa porównania benchmarków Fable 5.1

W dyskusji na r/singularity popularny wpis zestawia tabelę Anthropic, w której Fable 5.1 ma 52,6% w Terminal-Bench-Science 0.1 wobec 24,7% dla Fable 5, i pyta o wiarygodność takich skoków. Część komentujących wskazuje na konfigurację testu, średnie i różnicę między trybem partial a strict w OSWorld 2.0, inni przypominają, że wcześniejsze wyniki Opus 5 nie zgadzały się z doświadczeniem użytkowników. To głos społeczności: liczby pochodzą z tabeli Anthropic, ale dyskusja nie jest niezależnym audytem i sama nie rozstrzyga porównywalności benchmarku.

reddit.com · anthropic.com

Wątek o planach Claude Max zarzuca Anthropic zawyżanie limitu 20x

W dyskusji na r/singularity popularny wpis, oparty na zrzucie z pozwu Kahn przeciwko Anthropic, stawia tezę, że plan Max 20x daje tylko 6–8 razy więcej użycia niż Pro, choć jest reklamowany jako 20x. Złożona 14 czerwca 2026 skarga twierdzi też, że Max 5x daje 3,5 raza użycia planu Pro, a plan Max 20x kosztuje 200 USD miesięcznie; to zarzuty powoda, nie wyrok sądu. W komentarzach część osób wskazuje na różnicę między limitami sesji i tygodniowymi, a inni kwestionują sposób przeliczenia oraz domagają się źródła.

reddit.com · storage.courtlistener.com · courtlistener.com

Wątek społeczności pokazuje flotę Tesla Cybercab przed startem usługi

W popularnym wpisie na r/singularity film z Austin pokazuje kilka pozbawionych kierowcy Cybercabów przed planowanym na 3 września startem usługi. W komentarzach pada informacja, że w całym Austin ma działać tylko 45 pojazdów, a część użytkowników uznaje nagranie za skoordynowaną prezentację; inni widzą w nim sygnał przejścia do miejskich przejazdów autonomicznych. To głos społeczności: wpis i komentarze nie są niezależnym potwierdzeniem daty uruchomienia ani liczebności floty.

reddit.com

Nowe ustalenia w sprawie pożaru zakładów WB Electronics

Według ustaleń Radia Eska włamywacz w zakładach WB Electronics w Skarżysku-Kamiennej wybił szybę, rozlał benzynę przy kluczowych podzespołach do dronów i zostawił ładunki zapalające. Pożar z przełomu 30 i 31 sierpnia szybko ugaszono, ale wstępne straty sięgają co najmniej 15 mln zł. Prokuratura Krajowa i Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego badają podpalenie oraz możliwy udział obcego wywiadu.

wiadomosci.gazeta.pl · notesfrompoland.com

Niemcy przypisują Rosji próbę ataku dronem na lotnisku w Lipsku

Minister spraw wewnętrznych Alexander Dobrindt powiedział, że badania urządzenia i ustalenia wywiadu wskazują na związek drona z Rosją. Chodzi o maszynę z ładunkiem wybuchowym znalezioną 4 sierpnia na lotnisku Lipsk/Halle; ładunek nie eksplodował prawdopodobnie z powodu wadliwego detonatora, a 10 dni później znaleziono trzecią maszynę. Berlin zapowiedział zamknięcie rosyjskiego konsulatu w Bonn i zakończenie umowy dotyczącej Rosyjskiego Domu w Berlinie, a Moskwa odrzuca zarzuty i zapowiada odpowiedź.

bbc.co.uk

Polska ma dostać 400 mln euro zwrotu za broń dla Ukrainy

Paweł Zalewski, wiceminister obrony narodowej, przekazał, że Polska otrzyma w 2027 r. 400 mln euro z Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju jako częściowy zwrot za broń przekazaną Ukrainie. Polska dostała już 830 mln euro, a w zależności od wariantu rozliczeń może otrzymać dodatkowo od 10 do 30 mln euro. Nieformalni ministrowie obrony UE uzgodnili kierunek kompromisu, ale wiążąca decyzja ma zapaść dopiero w Brukseli.

polsatnews.pl · oko.press

Po wygaśnięciu programu Ceny Paliwa Niżej paliwo zdrożało

1 września wygasł program Ceny Paliwa Niżej: VAT na benzynę i olej napędowy wrócił z 8% do 23%, a maksymalne ceny przestały obowiązywać. Na wskazanej warszawskiej stacji Pb95 kosztowała 7,64 zł za litr, a diesel 8,39 zł, wobec wcześniejszych limitów 6,64 zł i 7,31 zł. Analitycy e-petrol przewidują na początku września przedziały 7,38–7,51 zł dla Pb95 i 8,19–8,33 zł dla diesla. Daniel Obajtek i rzecznik prezydenta krytykują rząd, natomiast minister energii Miłosz Motyka wskazuje na chwilowe niedobory i inflację 3,4% w sierpniu 2026 r. wobec 10,1% w sierpniu 2023 r.

pl.euronews.com · wgospodarce.pl · newsweek.pl

Ministerstwo Finansów ma 5 projektów zmian podatkowych na 2027 r.

Ministerstwo Finansów przedstawiło 5 projektów zmian w PIT, CIT i ryczałcie, które resort chce wprowadzić od 2027 r. Najważniejszy zakłada podniesienie progu PIT ze 120 tys. zł do 130 tys. zł i stawkę 24% dla dochodów od 130 tys. zł do 150 tys. zł, przy 32% od nadwyżki. Pakiet obejmuje też m.in. CIT 22% dla firm z przychodami powyżej 50 mln euro, wyższą daninę solidarnościową, zmiany ulg, CIT 30% dla części przemysłu energochłonnego i opodatkowanie fundacji rodzinnych. Projekty są na różnych etapach konsultacji, a przedstawiciele Kancelarii Prezydenta sygnalizują sprzeciw wobec części podwyżek.

businessinsider.com.pl

Nawrocki ma spotkać się z Trumpem w grudniu na szczycie G20

Szef Biura Polityki Międzynarodowej Marcin Przydacz zapowiedział, że Karol Nawrocki i Donald Trump mają rozmawiać w grudniu podczas szczytu G20 w Miami. Według niego prezydenci spotkali się już 4 razy i wielokrotnie rozmawiali telefonicznie, ale w najbliższych dniach i tygodniach nie planuje się ich bezpośredniego spotkania. Nawrocki ma wcześniej reprezentować Polskę podczas wrześniowej debaty generalnej 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku.

wydarzenia.interia.pl · polsatnews.pl

NIK: ponad 5 tys. państwowych nieruchomości poza ewidencją

Kontrola Najwyższej Izby Kontroli objęła gospodarowanie nierozdysponowanymi nieruchomościami Skarbu Państwa w latach 2022–2025 i 17 jednostek samorządowych. Ponad 5 tys. nieruchomości nie figurowało w ewidencji, a z 503 skontrolowanych działek 315 było użytkowanych bez tytułu prawnego albo bez wiedzy starosty o prawie do użytkowania. NIK oszacowała, że nieopłacony podatek od nieruchomości i leśny przekroczył 8 mln zł, a brak nadzoru zwiększa ryzyko utraty majątku.

wgospodarce.pl

PMI polskiego przemysłu spadł do 48,3 pkt i był jednym z najniższych

Wskaźnik PMI dla polskiego przemysłu wyniósł w sierpniu 48,3 pkt, o 0,7 pkt mniej niż w lipcu i poniżej granicy 50 pkt oznaczającej wzrost aktywności. Badanie S&P Global objęło 200 przedsiębiorstw, a w zestawieniu 32 kluczowych gospodarek niższe wyniki odnotowano w Turcji, Brazylii i Republice Południowej Afryki. Spadek jest niekorzystnym sygnałem dla produkcji i inwestycji, zwłaszcza że 24 z 32 badanych krajów wskazywały na poprawę.

businessinsider.com.pl

Iran ostrzelał bazy USA po nowych amerykańskich atakach

Po wznowieniu przez USA ataków na Iran Teheran wystrzelił według strony jordańskiej 13 pocisków balistycznych w kierunku amerykańskiej bazy w Akabie; 10 przechwycono, a 3 spadły na odludziu. Irański Czerwony Półksiężyc podał, że odłamki amerykańskiej rakiety zabiły podczas wesela w Sirik 4 osoby, w tym dziecko, a ponad 50 raniły. Waszyngton twierdzi, że celem były obiekty Gwardii Rewolucyjnej i że ataki odpowiadały na zagrożenie dla żeglugi w cieśninie Ormuz, a Iran i USA przedstawiają różne uzasadnienia eskalacji.

bbc.co.uk

UE wraca do pomysłu wykorzystania 210 mld euro rosyjskich aktywów

Komisja Europejska i państwa członkowskie analizują, czy unijna pożyczka 90 mld euro wystarczy Ukrainie do końca 2027 r.; do tej pory wypłacono 3,2 mld euro pomocy budżetowej i 8,35 mld euro wsparcia wojskowego. Polska, Szwecja, Holandia i Hiszpania ponownie wskazują zamrożone aktywa rosyjskiego banku centralnego jako możliwe źródło dodatkowego wsparcia, a ich wartość w UE wynosi około 210 mld euro. Nie ma jeszcze formalnego wniosku Kijowa ani decyzji Brukseli, a Komisja obawia się sporu z Belgią, gdzie znajduje się większość aktywów.

pl.euronews.com

G20 zakończyło spotkanie bez wspólnego komunikatu przez spór z Chinami

Spotkanie ministrów finansów i banków centralnych G20 w Asheville zakończyło się bez wspólnego oświadczenia, ponieważ Chiny sprzeciwiły się zapisom o „nierynkowych praktykach”. Amerykańska prezydencja wydała własny komunikat o nierównowagach handlowych, nadwyżkach eksportowych i zakłóceniach w handlu energią, a według USA Pekin był jedynym krajem blokującym konsensus. Polska uczestniczyła po raz pierwszy jako pełnoprawny członek G20, reprezentowana przez ministra finansów Andrzeja Domańskiego i prezesa NBP Adama Glapińskiego.

wiadomosci.onet.pl

USA naciskają na łagodniejsze przepisy sztucznej inteligencji, UE żąda danych od 30 firm

Na spotkaniu innowacyjnym G20 w Chapel Hill doradca prezydenta USA Michael Kratsios promował zasady, które nie regulują każdej technologii osobno, a Elon Musk i Mark Zuckerberg apelowali o mniej ograniczeń dla rozwoju sztucznej inteligencji. Tego samego dnia Komisja Europejska potwierdziła wysłanie żądań informacji do ponad 30 firm, głównie w sprawie bezpieczeństwa i praw autorskich, co może poprzedzać formalne postępowania. Unijny akt o sztucznej inteligencji zakazuje zastosowań uznanych za niedopuszczalne ryzyko i od sierpnia nakłada obowiązki przejrzystości.

aljazeera.com

IAEA potwierdza próbę budowy reaktora jądrowego w Syrii

Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej potwierdziła, że w prowincji Deir az-Zor za rządów Baszara al-Asada powstawał reaktor jądrowy, którego budowę Izrael zniszczył nalotem w 2007 r. Inspektorzy ustalili, że odkryta infrastruktura chłodzenia odpowiada konstrukcji reaktora, a w innym niezgłoszonym miejscu zweryfikowali około 73 ton naturalnego uranu objętego nadzorem agencji. Syryjskie władze zgodziły się na dalsze inspekcje i deklarują zainteresowanie cywilnym programem jądrowym.

aljazeera.com

Izrael ogłosił schwytanie szefa wewnętrznych służb Hamasu w Gazie

Premier Izraela i izraelska armia poinformowali o schwytaniu szefa wewnętrznych służb Hamasu podczas operacji sił specjalnych w Gazie; jego nazwiska nie ujawniono. Izraelskie naloty przeprowadzone w trakcie akcji zabiły według medyków co najmniej 4 Palestyńczyków, w tym 2 dzieci i kobietę, a Hamas uznał operację za naruszenie rozejmu. Izrael twierdzi, że zatrzymany próbował odbudować administrację Hamasu i ukrywać informacje o demilitaryzacji Strefy Gazy.

bbc.co.uk

Przegląd porządkuje pomiary kruchości u starzejących się myszy

Nowy przegląd porównuje 5 sposobów oceniania kruchości u naturalnie starzejących się myszy: indeks wielu deficytów, testy sprawności oraz oceny zachowania społecznego i funkcji poznawczych. Autorzy wskazują różnice w powtarzalności, zależności od laboratorium i przewidywaniu przeżycia; cyfrowe pomiary oraz nowe progi wymagają dopiero walidacji. To przegląd metod, nie badanie na ludziach ani dowód skuteczności terapii.

link.springer.com

Profil odporności wiązał się z nowymi blaszkami miażdżycowymi u seniorów

Trzyletnie badanie obserwacyjne objęło 49 zdrowych osób w średnim wieku 63,8 roku, które na początku nie przyjmowały leków. U 30,3% uczestników bez wcześniejszej blaszki w tętnicy szyjnej pojawiła się ona podczas kontroli; znaczenie miały między innymi zmiany limfocytów CD8 i regulatorowych oraz białko VCAM-1. To korelacja w małej, starannie dobranej kohorcie, nie dowód przyczynowości ani gotowy test.

doi.org

Przeciwciało wpływające na odporność testowano w chorobie Alzheimera

Badanie fazy 1b objęło 40 osób z wczesną chorobą Alzheimera w 11 ośrodkach i trwało 48 tygodni. Eksperymentalne przeciwciało wpływające na odporność nie wywołało poważnych zdarzeń związanych z leczeniem, a przy najwyższej dawce pojawiły się kierunkowe spadki markerów uszkodzenia neuronów i synaps; żaden wynik nie był istotny statystycznie. To sygnał bezpieczeństwa, nie dowód poprawy pamięci ani skuteczności klinicznej.

doi.org

Zmiany komórek tworzących mielinę powiązano ze spadkiem poznawczym

Analiza 866 osób śledzonych od 70. do 82. roku życia powiązała szybszy spadek poznawczy z mniejszymi aksonami, grubszą mieliną i większą liczbą oligodendrocytów, czyli komórek izolujących włókna nerwowe. Próbki istoty białej od 14 osób wskazały na obniżoną aktywność szlaku NRF2, a stare myszy pozbawione go w oligodendrocytach także słabiej poprawiały wyniki poznawcze. To wskazuje cel badań, ale nie terapię dla ludzi.

doi.org

Test krwi wykrywał nieprawidłowo złożony amyloid związany z chorobą Alzheimera

Chińskie badanie objęło 549 osób: zdrowych, z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi, chorobą Alzheimera i innymi otępieniami; próbki zbierano od 2020 do 2024 r. Test wzmacniał w laboratorium śladowe ilości amyloidu beta z osocza, a w grupie walidacyjnej odróżniał chorobę Alzheimera od braku zaburzeń poznawczych z trafnością AUC 0,93. To obiecujący biomarker z jednego ośrodka, wymagający niezależnych badań, a nie gotowa diagnoza.

eutils.ncbi.nlm.nih.gov · fightaging.org

Mapa starzenia tkanek pokazała, że narządy przyspieszają w różnym czasie

Analiza 25 306 pośmiertnych wycinków 40 tkanek od 970 dawców w wieku 21–70 lat odtworzyła tempo zmian ich budowy. W naczyniach przyspieszenie pojawiało się wcześnie, w tkankach macicy i pochwy około menopauzy, a część narządów trawiennych i męskiego układu rozrodczego miała 2 takie okresy. To mapa zmian w próbkach pośmiertnych, nie dowód, że można już przewidywać starzenie lub je leczyć u konkretnej osoby.

nature.com

Strategy sprzeciwia się propozycji MSCI dotyczącej spółek skarbców cyfrowych

Strategy sprzeciwiła się propozycji MSCI, która może wykluczyć ją i inne spółki skarbca aktywów cyfrowych z części indeksów. Konsultacja dotyczy firm, których aktywa operacyjne stanowią mniej niż 50% wszystkich aktywów; spółka określa kryterium jako dyskryminujące. Na 1 września 2026 r. była to konsultacja, a nie ostateczna decyzja, lecz wykluczenie mogłoby ograniczyć automatyczny popyt funduszy indeksowych na akcje Strategy.

theblock.co

Firmy kryptowalutowe przeznaczyły 638 mln USD na wykup własnych tokenów

Firmy i projekty z branży kryptowalutowej wydały od początku 2026 r. 638 mln USD na wykup własnych tokenów, według danych Allium Labs cytowanych przez The Jerusalem Post. To więcej niż 545 mln USD w analogicznym okresie 2025 r. i znacznie więcej niż 366 tys. USD w całym 2024 r.; Hyperliquid i pump.fun odpowiadały za niemal 90% wydatków. Wykupy mają wspierać kursy i sygnalizować stabilność, ale przykład Jupiter, którego token stracił 55% w ciągu roku mimo prawie 14 mln USD wydanych na wykupy, pokazuje, że ich skuteczność nie jest gwarantowana.

jpost.com

Testy w Robinhood Wallet i Fomo wskazały na możliwe obchodzenie zasad kartowych

Testowe zakupy memecoinów w aplikacjach Robinhood Wallet i Fomo były kodowane jako „digital media”, a nie transakcje kryptowalutowe. Dzięki takiej klasyfikacji płatności kartą naliczały punkty mimo ograniczeń sieci kartowych dotyczących kryptowalut, co The Block opisał jako możliwe obejście reguł. Sprawa dotyczy klasyfikacji transakcji i nadzoru nad usługą, a nie potwierdzonej legalności ani trwałej dostępności tej metody.

theblock.co

Kalshi dożywotnio zablokowała George’a Santosa i nałożyła 71 356 USD kary

Kalshi ogłosiła dożywotnią blokadę byłego kongresmena George’a Santosa oraz karę 71 356 USD. CFTC zarzuciła mu, że kupował kontrakty zakładające jego nieobecność na orędziu o stanie państwa, a następnie publikował informacje sugerujące, że jednak przyjedzie, co miało podnieść wartość zakładów na przeciwny wynik. W lipcu Santos zgodził się zapłacić ponad 35 000 USD w ugodzie z CFTC bez przyznania winy i przyjął 3-letni zakaz handlu; sprawa pokazuje, jak platforma egzekwuje zasady przeciw zakładom na wydarzenia, na które uczestnik może wpływać.

theguardian.com

Głos społeczności: użytkownicy nie widzą dziś w Bitcoinie zagrożenia dla banków

Po pytaniu o to, czy Bitcoin zagraża tradycyjnym finansom, w dyskusji na r/CryptoCurrency przeważał pogląd, że nie stanowi dziś niezależnej alternatywy: ETF-y i wycena w walutach fiat włączają go w istniejący system. Część komentujących wskazywała limit około 7 transakcji na sekundę, zmienność i doświadczenia Salwadoru jako bariery masowych płatności, a inni podkreślali rolę Bitcoina jako narzędzia poza kontrolą banków. To nastroje społeczności, a nie niezależne ustalenie co do przyszłego wpływu kryptowalut na system finansowy.

reddit.com

Mniej zanieczyszczeń powietrza wiązało się z lepszymi wynikami poznawczymi dzieci w Nowym Jorku

Badanie objęło 1 109 dzieci z 3 prospektywnych kohort rekrutowanych w Nowym Jorku w latach 1998–2020; dzieci oceniano w wieku 1, 2 i 3 lat. Wraz ze spadkiem prenatalnej ekspozycji na PM2.5, NO2 i PAH rosły wyniki wskaźnika rozwoju umysłowego, a w danych z całego okresu poziomy tych zanieczyszczeń zmniejszyły się odpowiednio o 51%, 48% i 66%. To badanie obserwacyjne: autorzy wskazują na związek poprawy powietrza z wynikami, ale nie dowodzą, że konkretne polityki same wywołały poprawę; możliwe są niezmierzone zmiany środowiskowe i społeczne.

link.springer.com

Model Yale: klimatyzacja w domach mogła zapobiegać 5 267 zgonom rocznie

Model oparty na około 30 milionach aktów zgonu z kontynentalnych USA z lat 2010–2020 oraz na danych o temperaturze i klimatyzacji dla hrabstw oszacował 5 267 zgonów związanych z upałem unikniętych rocznie dzięki klimatyzacji domowej. Gdy udział gospodarstw z klimatyzacją rósł od 10. percentyla do mediany, iloraz szans zgonu przy 95. percentylu temperatury spadał z 1,022 do 1,008; powyżej mediany korzyść się wypłaszczała. To modelowanie danych obserwacyjnych, nie eksperyment, więc wynik zależy od przyjętych założeń i nie opisuje w pełni kosztów energii ani skutków nadmiernego chłodzenia.

nature.com

Eksperyment z gwarantowanym dochodem zmniejszył udział w rynku pracy

Randomizowany eksperyment objął 3 000 osób o niskich dochodach w 2 stanach USA: 1 000 uczestników otrzymywało 1 000 dolarów miesięcznie przez 3 lata, a 2 000 osób z grupy kontrolnej 50 dolarów. Transfer zmniejszył udział w rynku pracy o 4,2 pkt proc. i skrócił czas pracy o 1–2 godziny tygodniowo, zwiększając czas wolny i wydatki, ale nie poprawił jakości zatrudnienia ani istotnie nie wpłynął na uzyskanie dyplomu. Wynik dotyczy konkretnej kwoty, grupy osób i programu w 2 stanach; nie przesądza, jak zadziałałyby inne świadczenia lub systemy zabezpieczeń.

openresearchlab.org

Modele genetyczne wskazały, że objawy ADHD pogarszały oceny szkolne

Analiza danych z 3. roku badania ABCD objęła 1 523 pełne pary bliźniąt i rodzeństwa oraz 183 dodatkowe obserwacje. Opiekunowie oceniali objawy ADHD i oceny z poprzedniego roku, a najbardziej rozbudowany model z poligenicznymi wskaźnikami ryzyka wskazał na istotny ujemny wpływ objawów na wyniki w nauce; nie wykazał istotnego wpływu ocen na nasilenie objawów. To nie była randomizowana próba, ADHD mierzono kwestionariuszem, nie diagnozą kliniczną, a analiza genetyczna obejmowała głównie 1 071 dzieci europejskiego pochodzenia; dane zebrano podczas pandemii.

link.springer.com

Program Peacemaker Fellowship wiązał się z 61% spadkiem przemocy z użyciem broni w Richmond

Badacze porównali Richmond z ważoną syntetyczną kompozycją podobnych miast USA, wykorzystując dane FBI o śmiertelnych i nieśmiertelnych postrzeleniach z lat 1996–2024. Po uruchomieniu w 2010 programu Peacemaker Fellowship, który zapewniał uczestnikom intensywne wsparcie przez 24 miesiące, średnia liczba takich zdarzeń była o 78,39 niższa na kwartał, co odpowiada 61,47% w ciągu 14 lat. To badanie z syntetyczną kontrolą, a nie randomizowana próba: związek z programem nie dowodzi, że wyłącznie on spowodował spadek, bo zmieniały się też trendy krajowe, policja i warunki lokalne.

publichealth.berkeley.edu

Metaanaliza 71 badań: emocjonalne komunikaty o klimacie działały lepiej niż same fakty

Metaanaliza 71 publikacji eksperymentalnych, 481 rozmiarów efektu i 216 033 uczestników wykazała mały dodatni łączny efekt komunikatów na intencje, zachowania związane z klimatem lub poparcie dla polityk (Hedges g = 0,13; 95% CI: 0,07–0,18). Historie i odwołania do zachwytu nad przyrodą wypadały lepiej niż samo przedstawianie faktów naukowych, natomiast apele do osobistej odpowiedzialności nie zwiększały wyników w sposób konsekwentny. Większość eksperymentów testowała pojedynczy kontakt z komunikatem, dlatego wynik nie przesądza o długotrwałej zmianie zachowań; efekty były małe i niejednorodne.

api.elsevier.com · api.openalex.org

JWST wskazał 4 pary „małych czerwonych kropek” we wczesnym Wszechświecie

Analiza obrazów w podczerwieni z teleskopu Jamesa Webba wskazała 4 kandydackie układy podwójnych „little red dots” datowane na 12,5–12,8 mld lat temu, z projekcyjnymi odległościami od kilku do kilkudziesięciu tys. lat świetlnych. W 2 układach widma z przeglądu COSMOS-3D silnie wspierały tę samą odległość; ich separacje wyniosły 1,64 i 7,36 kpc. Nowa selekcja piksel po pikselu ujawniła nadmiar bliskich par około 20–30 razy większy, niż wynikałoby z ekstrapolacji dla aktywnych jąder galaktyk, co sugeruje możliwe prekursory zlewania. Próba obejmuje tylko 4 kandydatów, a zderzeń czarnych dziur nie zaobserwowano bezpośrednio.

ipmu.jp · arxiv.org